cretan music – mantinades

Ο Γεράσιμος Σταματογιαννάκης γεννήθηκε στ’ Ακούμια του Αη Βασίλη τον Αύγουστο του 1931. Τα πρώτα του ακούσματα ήταν οι δίσκοι του γραμμοφώνου του συγχωριανού του Χαρίτου Μαρινάκη που είχε και το μοναδικό γραμμόφωνο στο χωριό. Έβλεπε κι άκουγε τους μπαρμπάδες του, το Νίκο τον Παπουτσιδάκη και το Στεφανή το Στεφανάκη, να εκφράζουν με τη λύρα και το δοξάρι τον πόνο και τη λίγη χαρά των συγχωριανών τους. Την πρώτη του λύρα την κέρδισε βόσκοντας τα βούγια του χωριανού του, του Γιώργη Κουμαντάκη που του την έφτιαξε από ξύλο αχλαδιάς.

Από τους μπαρμπάδες του έμαθε τις πρώτες του κοντυλιές και σιγά σιγά άρχισε να παίζει σε γάμους και πανηγύρια, με τη συνοδεία του Γιάννη Μαρκογιάννη αρχικά στα Ακούμια και στην επαρχία του Αγίου Βασιλείου και μετά σε διάφορα χωριά σε ολόκληρη την Κρήτη. Συνεργάστηκε επίσης με το Νίκο Μανιά, τον Νίκο τον Καφαντάρη από την Αργυρούπολη, το Γιώργη το Χατζηδάκη, κ.α.

Το 1957 κυκλοφορεί τον πρώτο του δίσκο (78″) “Στον ψεύτη κόσμο οι ομορφιές” με μεγάλη επιτυχία. Ακολούθησαν δεκάδες δίσκοι με πολλές συνεργασίες.

“Tότε ήταν άλλα χρόνια -λέει στους φίλους του- θαρρείς πως υπήρχαν μαγνητόφωνα και δασκάλοι για να βοηθούν το λυρατζή; Τίποτα δεν υπήρχε. Μόνο το μεράκι. Δεν περιμέναμε να ζήσoυμε από τη λύρα και το λαούτο. Παίζαμε για να ομορφαίνομε τις χαρές των ανθρώπων. Γι’ αυτό και όταν πιάναμε τα όργανα δεν τ’αφήναμε. Παίζαμε δυό και τρία βράδια συvέχεια χωρίς να κουραστούμε. Μας συνέπαιρνε αυτή η αθάνατη μαγεία της Κρητικής μουσικής. Και τώρα ακόμα εμένα αυτό μ’ αρέσει. Έχω κυκλοφορήσει 30 δίσκους μικρούς και μεγάλους. Μα εγώ θέλω να μ’ ακούει ο κόσμος να παίζω και να με βλέπει. Να βλέπω κι εγώ τον κόσμο που γλεντάει με τη λύρα μου…“

Εχει και άλλο »

Δυστυχώς εδώ και πολύ καιρό, δεν κατάφερα να βρω τον λίγο, αλλά απαραίτητο χρόνο, για να ελέγξω τις μαντινάδες που στέλνετε στο mantinades.gr. Ως αποτέλεσμα αυτής της “τεμπελιάς” μου, έχουν μαζευτεί σχεδόν 300 μαντινάδες σας, που θα πρέπει να διαβάσω, να ελέγξω και να γίνουν αποδεκτές στο mantinades.gr.

Για αυτή την αργοπορία, μου κάνετε παράπονα… και… έχετε απόλυτο δίκιο. Σταδιακά θ’αρχίσω να τσεκάρω τις μαντινάδες σας και να τις δημοσιεύω στο αγαπημένο σας site. Λίγη υπομονή ακόμη!

Πολλοί από εσάς θα έχετε ίσως παρατηρήσει μερικά νέα ιδιαίτερα ποιοτικά άρθρα που δημοσιεύονται σε αυτό το blog και υπογράφονται από τον πολύ καλό μου φίλο Κωστή Βασιλάκη, πρωτεργάτη του πληρέστερου site που ασχολείται με την Κρητική μουσική παράδοση, το cretan-music.gr.

Τα συγκεκριμένα άρθρα προέκυψαν μετά από συμφωνία που είχα με τον Κωστή για το ότι θα ήταν καλύτερο το blog.mantinades.gr και το www.cretan-music.gr να ενοποιήσουν την ύλη τους σε ένα κοινό site που θα εμφανίζεται στον επισκέπτη, άσχετα με ποιό από τα παραπάνω domain θα πληκτρολογεί στον browser του.

Ηδη ο Κωστής, έχει αρχίσει να καταχωρεί τα άρθρα του cretan-music.gr σε αυτό το blog με έναν ρυθμό, όσο γρήγορο χρειάζεται για να προλαβαίνετε να το διαβάζετε και (μακάρι) να στέλνετε τα σχόλιά σας.

Ο Κωστής, όπως και εγώ είμαστε από τα Χάρκια Ρεθύμνου. Φοβάμαι ότι αυτό θα προκαλέσει σχόλια “τοπικισμού”, όμως αντίθετα… Με πολύ μεγάλη χαρά, θα φιλοξενούσαμε απόψεις τρίτων, ώστε να παρουσιαστούν μέσα από αυτό το site. Αν πιστεύετε ότι δεν έχετε φόβο στην άποψή σας ή/και έχετε υλικό που θα θέλατε να παρουσιάσετε μέσα από τον blog.mantinades.gr/www.cretan-music.gr θα χαρούμε να το παρουσιάσουμε. Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να μας στείλετε τα στοιχεία σας μέσα από τη φόρμα επικοινωνίας (μην ξεχάσετε να δώσετε ένα τηλέφωνο επικοινωνίας).

Ο Μαθιός Γαρεφαλλάκης υπήρξε (μαζί με τον Κυρλίμπα και το Φοραδάρη) ένας από τους σημαντικότερους λυράρηδες-εκφραστές του μουσικού ιδιώματος του νομού Λασηθίου και ιδιαίτερα της περιοχής της Σητείας για τον 20ο αιώνα.

Στον εξαιρετικού ενδιαφέροντος (σπάνιο πλέον) δίσκο του Παλαϊκές Σητειακές Κονδυλιές (His Master’s Voice CSDG45, 1972), διασώζει πλήθος από σητειακές κοντυλιές καθώς και το ηχόχρωμα του λυροντάουλου, δηλαδή τη συνοδεία της λύρας (με τα γερακοκούδουνα) αποκλειστικά και μόνο από νταούλι. Το ύφος αυτού του δίσκου είναι ιδιαίτερα τραχύ, αποκαλύπτοντας μια εν πολλοίς άγνωστη πλευρά της μουσικής παράδοσης της ανατολικής Κρήτης.

Κοντυλιές του Μαθιού Γαρεφαλλάκη, καθώς και των Φοραδάρη και Κυρλίμπα, παρουσιάζει στο δίσκο του “Οι δικοί μου φίλοι” ο Στέλιος Πετράκης.

Από τον παραπάνω δίσκο, ακούστε Στειακές κοντυλιές και Λασιθιώτικο πηδηχτό σε μία αγνή, ιδιαίτερη και “πρωτόγονη”  εκτέλεση…

Εχει και άλλο »

Πέμπτη 9 Ιουλίου,  λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα, ο πολιτιστικός σύλλογος Χαρκίων σας καλεί σε μία όμορφη βραδιά συντροφιά με τον Γιώργη Ξυλούρη ή  Ψαρογιώργη και το συγκρότημα του.  Συναυλία και όσο κρατήσει…

Παράλληλα με τη μουσική του Ψαρογιώργη, θα μπορέσετε να απολαύσετε την έκθεση των έργων ζωγραφικής που συμμετέχουν στο διαγωνισμό των εκδόσεων  «Όμορφος Κόσμος» με θέμα τη θάλασσα, που φιλοξενείται στο κτίριο του δημοτικού σχολείου Χαρκίων.

Στο χώρο της συναυλίας θα λειτουργεί περίπτερο, όπου θα μπορείτε να προμηθευτείτε το βιβλίο-λεύκωμα-dvd του χωριού μας αλλά και όλα τα βιβλία των εκδόσεων “Ομορφος Κόσμος”.

Καλή αντάμωση!

Οτι καλύτερο έχω ακούσει από το Μανώλη Κονταρό. Οι μαντινάδες “Ενα βιβλίο είν’η ζωή”, είναι μια μεγάλη σειρά από μαντινάδες, αφιερωμένες από τον Κονταρό στο φίλο και συνεργάτη του. Τον αείμνηστο Γιώργο Τσουρουπάκη. Ο Τσουρούπης ήταν μια λύρα από τις λίγες. Μία από τις κορυφαίες λύρες της γενιάς του. Ξεχώριζε. Είχε ρυθμό. Είχε χρώμα. Είχε φαντασία. Ορεξη να’χε και δεν θ’άκουγες ποτέ το ίδιο δυό φορές από τη λύρα του.

Θα αντιγράψω τα σχόλια του αποστολέα του βίντεο στο youtube γιατί θεωρώ ότι είναι πληρέστατα.

9 Οκτωβρίου του 1968 στο Τορόντο του Καναδά ο Νίκος και η Aλκηστη Τσουρουπάκη υποδέχονται στη ζωή το γιο τους Γιώργο, χωρίς να ξέρουν ότι το χώμα της ξενιτιάς θα μπολιάσει ένα τέτοιο φυντάνι, θα δημιουργήσει έναν τέτοιο μερακλή , έναν εξαίρετο άνθρωπο και αργότερα λυράρη.
Από μικρός ο Γιώργος ο Τσουρουπάκης ακούει Κρητική μουσική στο σπίτι του, στα γλέντια του απόδημου Ελληνισμού και μπολιάζεται με μαεστρία και αργότερα δείχνοντας το ταλέντο του.
Η αγάπη για τη Κρήτη τον φέρνει κοντά σε αυτήν και το τόπο καταγωγής του.
Γύρω στο 1980 περίπου αρχίζει η ενασχόλησή του με τη λύρα.
Συνεργάζεται με πολλούς ντόπιους καλλιτέχνες για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι που ο Μανώλης ο Κονταρός ο μέχρι και σήμερα συνεργάτης του το 1990-1991 τον επιλέγει να πορευτούνε μαζί.
Από τότε είναι αχώριστοι. 
Ταξίδια, εκδηλώσεις, και πολλές άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις απαρτίζονται από αυτό το τέλειο δίδυμο, Τσουρουπάκη Κονταρού.
Δισκογραφικά η παρέα τους συνεχίζεται αποφέροντας υπέροχους δίσκους και ερμηνείες.
Όλοι μιλάνε για τη τέλεια αρμονία που υπήρχε μεταξύ τους. 
Όλοι μιλάνε για το υπέροχο αυτό δοξάρι, το στιβαρό παίξιμο, αλλά και την ευγενική παρουσία του στο πάλκο.
Στης 21 Μαρτίου 2008 ο Γιώργος Τσουρουπάκης για άλλη μια φορά μας εξέπληξε.
Αυτή τη φορά όμως όχι για τον τρόπο με τον οποίο είχε να μαγεύει όλους εμάς, αλλά με την είδηση του ξαφνικού σου θανάτου…
40 χρόνια πορείας σεβαστής…
Γιώργο στο καλό να πας

Εχει και άλλο »

Λεωνίδας Κλάδος. Ο Ζωντανός θρύλος της Κρητικής μουσικής. Μία από τις κορυφαίες λύρες -και για τη δική μου ακουστική, η κορυφαία λύρα- της Κρητικής μουσικής, σε έναν κορυφαίο συρτό. Τις “Μαύρες φορεσιές”.

Το βίντεο που ακολουθεί το τράβηξε ο Σημισακογιώργης σε μία παρέα στο Μπαλί, στις 31/5/2009. Μαζί με τον Κλάδο, ο μπαρμπά-Γιάννης της Κρήτης, ο Μαρκογιάννης. Μαζί ζωγραφίζουνε, στον “καμβά” της Κρητικής μουσικής.

Οι νεώτεροι θα πρέπει να θεωρούν τον εαυτό τους άτυχο, που δεν είχαν την τύχη ν’ακούσουν αυτές τις μορφές, όταν ήταν 10-20 χρόνια νεώτεροι, αν και ακόμα και σήμερα, που έχουν φτάσει τα 80 χρόνια της ζωής τους παραμένουν μάστορες. Δάσκαλοι!   Οι παλιότεροι, ας θυμηθούν και πάλι το πως ακουγότανε κάποτε η Κρητική μουσική.

Μπορεί να με θεωρήσετε μηδενιστή με αυτό μου το σχόλιο, αλλά… είτε θέλετε, είτε όχι, έτσι είναι! Αυτή τη στιγμή, στην Κρητική μουσική, πασχίζουμε να βρούμε 3-4 καλλιτέχνες που να παίζουν λύρα, έτσι όπως πρέπει να παίζεται και όχι όπως οι Chivoκαταναλωτές θέλουν να παίζεται. Ετσι όπως θα ήθελαν τ’αυτιά μας ν’ακούνε την Κρητική μουσική και όχι όπως θα ήθελε να την ακούει το ουίσκυ που έχει καταναλωθεί σε απαράδεκτες κούπες όλο το βράδυ.

Εχει και άλλο »