Από εχθές προστέθηκε, στο mantinades.gr η δυνατότητα να μοιράζεστε τις μαντινάδες στο facebook.
Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να πατήσετε τον σχετικό σύνδεσμο που γράφει “Μοιράσου τη στο facebook“, ο οποίος βρίσκεται κάτω από κάθε μαντινάδα και η μαντινάδα θα εμφανιστεί στο profile σας, στο facebook.
Τόσο απλά!
Το βίντεο που ακολουθεί, βιντεοσκοπήθηκε πριν από 20 χρόνια, το 1990 στο Μόντρεαλ του Καναδά και προέρχεται από το αρχείο του Γιώργου Μπορμποδάκη.
Δύο νεαροί, τότε, καλλιτέχνες, ο Νίκος Ζωϊδάκης και ο Μιχάλης Τζουγανάκης …σεληνιάζονται. Δύο νέοι, που ξεχειλίζουν από ταλέντο και το χαρίζουν απλόχερα στους ομογενείς του Καναδά. Δύο νέοι, που αποδεικνύουν ότι τα ντραμς, τα keyboards και το μπάσο (που χρησιμοποιούν αμφότεροι στη μετέπειτα πορεία τους), δεν χρειάζονται, όταν υπάρχει ταλέντο. Δεν χρειάζονται, γιατί μπουκώνουν τις μελωδίες της λύρας, του λαούτου και του τραγουδιού και δημιουργούν “θόρυβο” εκεί που δεν χρειάζεται.
Το ριζίτικο τραγούδι υπήρξε ο πιο διαδεδομένος τρόπος εξιστόρησης ενός σημαντικού ιστορικού γεγονότος. Μέσα από την απλή και κατανοητή γλώσσα του ριζίτικου, ο Κρητικός, που στις πιο πολλές περιπτώσεις ήταν αγράμματος, κατάφερνε να μαθαίνει αλλά και να διαδίδει την ιστορία του νησιού δια μέσου των αιώνων. Τα ριζίτικα τραγούδια που αναφέρονται σε ιστορικά γεγονότα είναι πολλά σε αριθμό και σε μελωδίες (σκοπούς) και μέσα από τους στίχους τους διηγούνται τα μεγαλύτερα γεγονότα που συνέβησαν στην Κρήτη, με τραχύ και επιβλητικό τρόπο, έτσι όπως αρμόζει σε αυτό το είδος. Μέσα από αυτά τα τραγούδια ξεπηδούν μορφές ηρώων και πολεμιστών της Κρήτης, από Ρτα χρόνια του Βυζαντίου έως και την περίοδο του B’ παγκοσμίου πολέμου. Τα πιο πολλά από τα τραγούδια αυτά κατατάσσονται στο είδος των Ριζίτικων της τάβλας, ελάχιστα δέ σε τραγούδια της στράτας. Η εξιστόρηση των γεγονότων μέσα από αυτά τα τραγούδια πολλές φορές έχει μεγάλες ιστορικές ακρίβειες, αλλά επίσης μερικές φορές λόγω της δημοτικής θεωρίας παρουσιάζονται μεγάλες υπερβολές, όχι τόσο για την ακρίβεια των γεγονότων, όσο για τα πρόσωπα των ηρώων που αναφέρονται. Σε άλλα τραγούδια παρατηρούμε πολύ μικρό αριθμό στίχων, σε άλλα ολόκληρα έπη μακρόσυρτων και πολύστροφων στίχων. Το πλέον παλαιότερο τραγούδι της στράτας αναφέρεται στην άλωση της Ανδριανούπολης το 1361. Η γένεση αυτού του τραγουδιού δίδεται εκείνη σχεδόν την περίοδο.
“Τα χελιδόνια τση Βλαχιάς και τα πουλιά τση Δύσης
κλαίσιν αργά, κλαίσιν ταχιά, κλαίσιν το μεσήμερι,
κλαίσιν την Ανδριανούπολη τη βαροκουρσεμένη,
όπου την εκουρσέψασι τσι τρείς γιορτές του χρόνου,
τω Χριστουγένω για κερί και τω Βαγιώ για βάγια
και την ημέρα τση Λαμπρής για το Χριστός Ανέστη“.
Παρατηρούμε σε αυτό το παλαιό τραγούδι πόσο όμορφα και πόσο εύστοχα παρουσιάζεται η άλωση. Και ιστορικά «δένει» πολύ άμεσα με τις ιστορικές επιδρομές που δέχθηκε η Ανδριανούπολη, το 1205 το Πάσχα από τους Βούλγαρους και το 1353 από τους Τούρκους.
Όμως η Κρήτη όσο κι αν πονούσε με την μοίρα των υπολοίπων υπόδουλων Ελλήνων, άλλο τόσο πόνεσε και τραγούδησε τα δικά της πάθη στην ιστορική διαδρομή της. Σημαντική ιστορική πηγή είναι και το ακόλουθο τραγούδι που εξιστορεί την εποχή της Ενετοκρατίας και τις επιδημίες που έπληξαν τον πληθυσμό του νησιού.
“Αυτά ‘ναι τα Χανιά τα παινεμένα, που ήτο σα το ρόϊδι γεμομένα.
Ο Χάρος κι η πανούκλα το μαθαίνουν, στσι εικοσιδυό του Αυγούστου κατεβαίνουν,
κι εις τα καράβια μπαίνουν κι αρμενίζουν κι ωσάν τσοι μαύρες σκύλες σουριανίζουν…..“.
Αυτό λοιπόν το τραγούδι περιγράφει τις περίφημες εικοσιδύο επιδημίες που έπληξαν την Κρήτη και κυρίως την πόλη των Χανίων, θερίζοντας πολλούς Κρήτες, αλλά και Ενετούς αποίκους (L.Ryesto, Candia , Rome 1700). Επίσης αξιόλογο όμως είναι και το ριζίτικο τραγούδι που αναφέρεται στην καταστροφή του Μεγάλου Κάστρου (Ηρακλείου) το 1669, το οποίο τραγούδι πρωτοπαρουσιάστηκε εκείνη την περίοδο στον νομό Χανίων, μιας και τα ριζίτικα ακόμα δεν είχαν γνωρίσει την μεγάλη εξάπλωση στην ανατολική Κρήτη.
“Κάστρο και που ‘ναι οι πύργοι σου και τα καμπαναριά σου
και που ‘ναι οι αντρειωμένοι σου, τα όμορφα παλλικάρια….”.
Σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε ότι ο μεγαλύτερος αριθμός των ιστορικών Ριζίτικων τραγουδιών αναφέρεται στα γεγονότα της εποχής της Τουρκοκρατίας του νησιού. Άλλωστε οι μεγαλύτεροι αγώνες των Κρητων έγιναν τότε, όπως και πήραν την διάσταση του θρύλου οι μεγάλες ηγετικές φυσιογνωμίες.
Τον Κυριάκο Σταυριανουδάκη, τον πρωτάκουσα πριν από 3-4 χρόνια στο γάμο του καλού φίλου και συγχωριανού Φραγκίσκου Μπριλάκη στην Ιεράπετρα. Τον ξαναθυμήθηκα, όταν κυκλοφόρησε τη δισκογραφική του δουλειά, “Στου κύκλου τα γυρίσματα” αλλά αφορμή για το άρθρο στάθηκε η προτροπή του φίλου (και επίσης συγχωριανού) Κωστή Βασιλάκη, που μου είπε “γράψε κάτι γι’αυτό το κοπέλι”.
Ακούγοντας, όμως το λαούτο του Σταυριανουδάκη και την ιδιαίτερη φωνή του, τελικά κατέληξα στο “τί να πει κιανείς γι’αυτό το κοπέλι”!!
Σητεία. Η μουσικά υποβαθμισμένη και παραμελημένη γωνιά της Κρητικής γης. Ταυτόχρονα, όμως η περιοχή με τις πιο πλούσιες μελωδίες, τις περίφημες Σητειακές κοντυλιές. Βασικό μουσικό όργανο το βιολί με συνοδεία το μαντολίνο, την κιθάρα, το νταουλάκι και τελευταία το λαούτο. Από την εποχή του Μινωϊκού πολιτισμού στην περιοχή της Σητείας έχομε μεγάλα αστικά κέντρα, όπως ήταν η Ζάκρος, το Παλαίκαστρο. Η κάθοδος των Δωριέων στην Κρήτη ανάγκασε τους αυτόχθονες Ετεόκρητες Μινωϊτες να αποσυρθούν στα ενδότερα και συγκεκριμένα στην περιοχή της Σητείας ίδρυσαν ένα αστικό κέντρο, την Πραισσό. Στην αρχαιότητα ο Μύσων, ένας από τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδος ήταν από τη Σητεία. Τη σκυτάλη στην πνευματική ανάπτυξη της περιοχής κατά την Ενετοκρατία, ανέλαβε ο Βιτσέντζος Κορνάρος. Αυτή η μικρή αναφορά στον παρελθοντικό πνευματικό πλούτο, δείχνει και την ψυχική ευαισθησία των Σητειακών για την Κρητική μουσική παράδοση.
Μεγάλες μουσικές μορφές της παραδοσιακής Κρητικής μουσικής γεννήθηκαν και δημιούργησαν στη Σητεία. Ο Ηλίας Οικονομάκης, γνωστός βιολάτορας από τη Σητεία, στο βιβλίο του « ο Αγώνας για την μουσική παράδοση της Ανατολικής Κρήτης », προσπαθεί να καταγράψει τους Σητειακούς λαϊκούς μουσικούς οργανοπαίκτες. Η ταξινόμηση έγινε από εμάς με βάση την ημερομηνία γέννησης. Τα στοιχεία που παραθέτει ο συγγραφέας ξεκινούν από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και φτάνουν μέχρι το 1962. Η μελέτη αυτών των μουσικών μπορεί να γίνει πιο εύκολη αν τους χωρίσομε σε δυο χρονικές περιόδους με βάση την επιρροή τους από τον Ευστράτιο Καλογερίδη καθώς η μουσική του παρουσία ήταν καταλυτική για τη μετέπειτα πορεία όχι μόνο της Σητειακής, αλλά και ολόκληρης της παραδοσιακής Κρητικής μουσικής.
Αυτό το site, προέκυψε μετά από την ένωση του blog του mantinades.gr και του γνωστού σε όλους cretan-music.gr
Δύο site, που ενώ ήταν διαφορετικά ως προς τη θεματολογία τους, είχαν τον ίδιο σκοπό. Τη διάδοση της πραγματικής Κρητικής μουσικής και την προστασία της από προσπάθειες αλλοτρίωσης της και παγκοσμιοποίησής της.
Ετσι αποφασίστηκε, ότι η ένωση των δύο αυτών site, θα ήταν το καλύτερο, τόσο για ουσιαστικούς λόγους παρουσίασης των άρθρων και των απόψεων, όσο και για τεχνικούς λόγους.
Περισσότερες πληροφορίες για τους συντελεστές αυτού του site, μπορείτε να βρείτε εδώ.
Στείλε το με Email
Μοιράσου το στο facebook
Μοιράσου το στο twitter
