cretan music – mantinades

[Αυτοβιογραφικό σημείωμα (αποσπάσματα).
Εκφωνήθηκε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης σε τιμητική εκδήλωση το 1982]

“…Γεννήθηκα το 1914 στην Κίσσαμο και μεγάλωσα στην ίδια επαρχία, όπου ήταν και είναι ζωντανή η κρητική λαϊκή μουσική. Η μουσική με συγκινούσε από μικρό παιδί, όπως τους περισσότερους νέους της εποχής μου, ιδιαίτερα όμως η κρητική μουσική ριζώθηκε μέσα μου κι αυτό ίσως γιατί ο πατέρας μου ήταν ένας από τους σημαντικότερους οργανοπαίκτες (λαγουτιέρης) της εποχής του. Εκτός όμως από τον πατέρα μου πάρα πολλά άτομα της οικογένειας Κουτσουρέλη έπαιζαν διάφορα όργανα, λαούτα, λύρες, βιολιά και μαντολίνα. Μάλιστα κι εγώ στα πρώτα μου βήματα άρχισα με το μαντολίνο και θυμάμαι που οι δάσκαλοί μου στο Δημοτικό Σχολείο χόρευαν στις εκδρομές που τους έπαιζα, για να μην αναφερθώ στην παιδική μου ηλικία (4-5 ετών), που πάρα πολλές φορές χρησιμοποιούσα την σκούπα της μάνας μου δήθεν για μαντολίνο, η οποία με μάλωνε και μου ’παιζε και καμιά στο χέρι γιατί χαλούσα τις σκούπες.

Εχει και άλλο »

Χωρίς πολλά-πολλά λόγια, γιατί δε χρειάζονται για τη λυρούκλα του Κωστή Κακουδάκη που παίζει μαζί  με τον Ηλία Σαββάκη και το Μιχάλη Φραγκιαδουλάκη, το “Γαρύφαλλό μου κόκκινο“… αυτή την αγαπημένη μου συρτουδάρα του Νίκου Σκευάκη, που πρωτόπαιξε μαζί με τον Ανδρέα Βαρβατάκη.

Καλή ακρόαση

Πριν διαβάσετε το κείμενο που ακολουθεί, δείτε το βίντεο από ντοκυμαντέρ της ΝΕΤ,  που παραθέτω. Δε θα σταθώ στο βίντεο, αυτό καθ’αυτό, αλλά σε όσα λέγονται σε αυτό και κυρίως σε κάποια σχόλια του παρουσιαστή, που “σφάζει με το γάντι” και του “ερμηνευτή”…

Εχει και άλλο »

Ο Μιχάλης Κουνέλης είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο.
Αν ο Χάρχαλης έμεινε σαν δόξα διασώζοντας τα συρτά, αν ο Τσέγκας έγινε θρύλος, αν ο Κουτσουρέλης έγραψε ιστορία και ο Μαριάνος έγινε υπόδειγμα, ο Μιχάλης Κουνέλης υπήρξε ο τελευταίος συγκροτημένος κρίκος στη χρυσή αλυσίδα του μουσικού πολιτισμικού γίγνεσθαι στην Κίσσαμο.
Πολύπλευρος και πολυτάλαντος, δεν ήταν μόνο βιολάτορας και τραγουδιστής, αλλά και ανεκδοτολόγος και άνετος αφηγητής, αστείος και ευχάριστος τύπος με δυνατή μνήμη, διακριτικότητα και κρίση.
(Χαράλαμπος Ανουσάκης, μουσικός – ερευνητής)

Ο Μιχάλης Κουνελάκης ή Κουνέλης γεννήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1928 (γραμμένος στα μητρώα 19.1.1929) στα Καρφιανά Πολυρρήνειας Κισάμου. Πατέρας του ήταν ο μεγάλος μουσικός Κουνελοκωστής, ένας από τους κορυφαίους της εποχής του.

Σε μια συνέντευξη έλεγε: «Οταν θα πω τη λέξη Λουσακιές γεμίζει το στόμα μου, είμαι περήφανος, γιατί η καταγωγή μας ουσιαστικά είναι Λουσακιανή. Στο Γαλουβά γεννήθηκε ο πατέρας μου, ο παππούς μου και από τις Λουσακιές κατάγεται και η μητέρα του πατέρα μου, το γένος Μαραγκουδάκη.»

Σχολείο πήγαινε στην Πολυρρήνεια, που το διέκοψε στην τετάρτη Δημοτικού λόγω του Πολέμου το 1940. Το ταλέντο του φάνηκε όταν ήταν μικρός. Επειδή το βιολί του πατέρα του ήταν μεγάλο και δεν μπορούσε να παίξει, του αγόρασε μια λύρα από τον Αλιφιεροστελιανό (Λιμπινιανά Λουσακιών).
Στο Δημοτικό Σχολείο με τον ανηψιό του Μανώλη Κατσωνάκη (είχαν σχεδόν την ίδια ηλικία) ήταν το μουσικό δίδυμο. Τις περισσότερες μέρες του σχολείου αντί για βιβλία κρατούσαν τα μουσικά όργανα.
Σε ηλικία 9 ετών ο πατέρας του τού αγόρασε καλύτερη λύρα, από τον Ροδουσάκη Κυριάκο, πατέρα του Γιώργου Ροδουσάκη. «Στην ηλικία αυτή» όπως έλεγε «έπαιξε παληκαρίσια».

Εχει και άλλο »

Πρόσφατα έπεσα επάνω στο παρακάτω video.

Νίκο Μανιά. Είσαι μεγάλη φωνή. Ενας ζωντανός θρύλος για την Κρητική μουσική και κάποτε σε μιά σου συνέντευξη είχες πει:

“Τότε τα γλέντια ήταν πιο ζεστά. Τώρα, τα πανηγύρια και οι γάμοι έχουν 1000-1500 άτομα. Τότε είχαν 150-200. Τραγουδούσαμε χωρίς μικρόφωνα και μας άκουγε ο κόσμος καλύτερα…
Θυμάμαι ότι κάναμε γλέντια με το μακαρίτη το Μουντάκη στο Ρέθυμνο και ήταν 80-100 άτομα. Πράγματι αισθανόμασταν το γλέντι. Εδά, δε γίνονται αυτά τα πράγματα. Να βλέπεις 1000-1500 ανθρώπους και στις 2 η ώρα να μην υπάρχει άνθρωπος! Φεύγουν… Αρα λοιπόν δεν τους ευχαριστεί.”

Εχει και άλλο »

Γεννήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 1925 στα Πλατάνια Αμαρίου.  Είναι γιος του Δημήτρη Κλάδου κτηνοτρόφου από τα Λειβάδια Μυλοποτάμου. Μητέρα του είναι η Χρυσή Ανδρέου Λίτινα. Έμειναν και έζησαν στα Πλατάνια αποκτώντας 8 παιδιά εκ των οποίων το δεύτερο ήταν ο Λεωνίδας.

Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Πλατανίων, αλλά λόγω έλλειψης δασκάλου παρακολούθησε μαθήματα και σε άλλα δημοτικά της γύρω περιοχής μεταξύ αυτών και αυτό του Μοναστηρακίου. Ήταν εξαίρετος μαθητής, λόγω όμως οικονομικών δυσχερειών δεν προχώρησε στα γράμματα. Οι γονείς του τον προέτρεψαν και πήγε να μάθει την τέχνη του τσαγκάρη στο Βυζάρι στου Κούνουπα του Στεφανή, όπου πηγαινοερχόταν για τρία χρόνια.

Σαν παιδί βοηθούσε στην εκκλησία και ήταν δίπλα στον παππού του από τις Λαμπιώτες Παπα-Γιάννη Σιγανό, ο οποίος διέκρινε από πολύ νωρίς τις μουσικές και φωνητικές ικανότητες του Λεωνίδα και τον προώθησε στο ψαλτήρι. Έτσι λοιπόν η εκκλησία υπήρξε ένα από τα πρώτα του βιώματα, όσον αφορά το χώρο της μουσικής. Ένας άλλος μεγάλος δάσκαλος στη μουσική για το Λεωνίδα ήταν ο θρυλικός Κουρούπης από το γειτονικό Μέρωνα που τον βοήθησε στα πρώτα του βήματα.

Το 1941, όταν κατέκτησαν οι Γερμανοί την Κρήτη, τον βρίσκει με πολλές άλλες οικογένειες στις σπηλιές του Ψηλορείτη. Εκεί ο θείος του Μανώλης Λίτινας ασχολείται με διάφορα ξυλόγλυπτα και μεταξύ αυτών φτιάχνει και μία λύρα από ασφένταμο. Τα παιδιά την περιεργαζόταν και την άφηναν, όμως ο Λεωνίδας ανυπομονούσε να ακούσει τους πρώτους ήχους:

“σε 17 ημέρες έμαθα να κουρδίζω και σε 28 ακούστηκαν οι πρώτοι σκοποί στις κορυφές του Ψηλορείτη. Έπαιζα και τραγουδούσα συνέχεια”.

Εχει και άλλο »

Οχι, δεν έχω κάνει ορθογραφικό λάθος!! Ούτε έχω σκοπό να σχολιάσω θετικά ή αρνητικά τη φωτογραφία που ακολουθεί. Δε χαραμίζω τη σκέψη μου. Μιλάει από μόνη της. Αφήνω, τον καθένα να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.