cretan music – mantinades

Γεννήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 1925 στα Πλατάνια Αμαρίου.  Είναι γιος του Δημήτρη Κλάδου κτηνοτρόφου από τα Λειβάδια Μυλοποτάμου. Μητέρα του είναι η Χρυσή Ανδρέου Λίτινα. Έμειναν και έζησαν στα Πλατάνια αποκτώντας 8 παιδιά εκ των οποίων το δεύτερο ήταν ο Λεωνίδας.

Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο Πλατανίων, αλλά λόγω έλλειψης δασκάλου παρακολούθησε μαθήματα και σε άλλα δημοτικά της γύρω περιοχής μεταξύ αυτών και αυτό του Μοναστηρακίου. Ήταν εξαίρετος μαθητής, λόγω όμως οικονομικών δυσχερειών δεν προχώρησε στα γράμματα. Οι γονείς του τον προέτρεψαν και πήγε να μάθει την τέχνη του τσαγκάρη στο Βυζάρι στου Κούνουπα του Στεφανή, όπου πηγαινοερχόταν για τρία χρόνια.

Σαν παιδί βοηθούσε στην εκκλησία και ήταν δίπλα στον παππού του από τις Λαμπιώτες Παπα-Γιάννη Σιγανό, ο οποίος διέκρινε από πολύ νωρίς τις μουσικές και φωνητικές ικανότητες του Λεωνίδα και τον προώθησε στο ψαλτήρι. Έτσι λοιπόν η εκκλησία υπήρξε ένα από τα πρώτα του βιώματα, όσον αφορά το χώρο της μουσικής. Ένας άλλος μεγάλος δάσκαλος στη μουσική για το Λεωνίδα ήταν ο θρυλικός Κουρούπης από το γειτονικό Μέρωνα που τον βοήθησε στα πρώτα του βήματα.

Το 1941, όταν κατέκτησαν οι Γερμανοί την Κρήτη, τον βρίσκει με πολλές άλλες οικογένειες στις σπηλιές του Ψηλορείτη. Εκεί ο θείος του Μανώλης Λίτινας ασχολείται με διάφορα ξυλόγλυπτα και μεταξύ αυτών φτιάχνει και μία λύρα από ασφένταμο. Τα παιδιά την περιεργαζόταν και την άφηναν, όμως ο Λεωνίδας ανυπομονούσε να ακούσει τους πρώτους ήχους:

“σε 17 ημέρες έμαθα να κουρδίζω και σε 28 ακούστηκαν οι πρώτοι σκοποί στις κορυφές του Ψηλορείτη. Έπαιζα και τραγουδούσα συνέχεια”.

Εχει και άλλο »

Λεωνίδας Κλάδος. Ο Ζωντανός θρύλος της Κρητικής μουσικής. Μία από τις κορυφαίες λύρες -και για τη δική μου ακουστική, η κορυφαία λύρα- της Κρητικής μουσικής, σε έναν κορυφαίο συρτό. Τις “Μαύρες φορεσιές”.

Το βίντεο που ακολουθεί το τράβηξε ο Σημισακογιώργης σε μία παρέα στο Μπαλί, στις 31/5/2009. Μαζί με τον Κλάδο, ο μπαρμπά-Γιάννης της Κρήτης, ο Μαρκογιάννης. Μαζί ζωγραφίζουνε, στον “καμβά” της Κρητικής μουσικής.

Οι νεώτεροι θα πρέπει να θεωρούν τον εαυτό τους άτυχο, που δεν είχαν την τύχη ν’ακούσουν αυτές τις μορφές, όταν ήταν 10-20 χρόνια νεώτεροι, αν και ακόμα και σήμερα, που έχουν φτάσει τα 80 χρόνια της ζωής τους παραμένουν μάστορες. Δάσκαλοι!   Οι παλιότεροι, ας θυμηθούν και πάλι το πως ακουγότανε κάποτε η Κρητική μουσική.

Μπορεί να με θεωρήσετε μηδενιστή με αυτό μου το σχόλιο, αλλά… είτε θέλετε, είτε όχι, έτσι είναι! Αυτή τη στιγμή, στην Κρητική μουσική, πασχίζουμε να βρούμε 3-4 καλλιτέχνες που να παίζουν λύρα, έτσι όπως πρέπει να παίζεται και όχι όπως οι Chivoκαταναλωτές θέλουν να παίζεται. Ετσι όπως θα ήθελαν τ’αυτιά μας ν’ακούνε την Κρητική μουσική και όχι όπως θα ήθελε να την ακούει το ουίσκυ που έχει καταναλωθεί σε απαράδεκτες κούπες όλο το βράδυ.

Εχει και άλλο »

Ο Λεωνίδας Κλάδος, ανακάλυψε το ταλέντο του Μιχάλη Τζουγανάκη όταν ο δεύτερος ήταν 13 χρονών και συνεργάστηκαν για πέντε χρόνια. Αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας τους ήταν ο δίσκος “Ο ζηλιάρης” που κυκλοφόρησε το 1985. Σε αυτό το δίσκο ο Κλάδος είχε γράψει τη μουσική και ο Τζουγανάκης τις μαντινάδες.

Το βίντεο που ακολουθεί είναι από εκείνη την εποχή και συγκεκριμένα από ζωντανή εμφάνισή τους το 1987!! Για τη λύρα του Κλάδου, απλά… δεν έχω λόγια να πω. Θεωρώ ότι είναι η κουρυφαία λύρα της Κρητικής μουσικής και αυτό είναι καθαρά προσωπική προτίμηση. Οπως λέω… “είμαι της Κλαδικής“.

Οπως επίσης δε μπορώ να μην εκθειάσω το λαούτο του Τζουγανάκη, που είναι ένας πραγματικά μεγάλος καλλιτέχνης του οργάνου, άσχετα με το ότι δεν μου αρέσει ο δρόμος που ακολουθεί. Αλλά και πάλι αυτό είναι προσωπική άποψη.

Οσον αφορά το Μανιά, τί να πει κανείς για το “αηδόνι της Κρήτης”; Η πορεία του, η δισκογραφία του και το ήθος του τα λέει όλα!

Ο συνδιασμός των τριών τους όμως… Δε θα πω λόγια…

Οι δύο ζωντανοί θρύλοι της Κρητικής μουσικής ο Λεωνίδας Κλάδος και ο Γιάννης Μαρκογιαννάκης (Μαρκογιάννης), βρέθηκαν σε μία παρέα και δε χάθηκε η ευκαιρία, να παίξουν παρέα ένα από τα ομορφότερα συρτά της Κρητικής μουσικής, το “Μαύρες Φορεσιές“.