“Γεννήθηκα στο Σπήλι Ρεθύμνης το 1926. Είμαστε μεγάλη οικογένεια. Οκτώ αδέλφια από τα οποία τα πέντε αγόρια είμαστε μουσικοί και τρία κορίτσια. Λαούτο πρωτόπιασα στα χέρια μου οκτώ χρονών. Ο πατέρας μου ήταν καλός λυράρης και στα γλέντια, τις παρέες και τις κοινωνικές συναντήσεις, του κρατούσαν πάσο άλλοι μουσικοί, κυρίως με μαντολίνο. Κάποτε, αγόρασε από την Αθήνα ένα λαούτο. Τότες εδώ, δεν υπήρχανε λαούτα. Ήτανε μόνο ο Μπαξεβάνης, ο Ψύλλος, ο Κουρκουλός και ένας δυο άλλοι στο Νομό Ρεθύμνου. Εμείς είχαμε ένα μεγάλο καφενείο στο Σπήλι, εκεί γινότανε τα γλέντια Σαββατοκύριακα κι όλες τις γιορτές. Ο πατέρας μου μετά τη δουλειά άνοιγε το μαγαζί άναβε το λουξ, ετοίμαζε και περίμενε τους πελάτες του. Κάθε βράδυ έπαιζε λύρα μόνος του. Εμένα, σαν μικρό παιδί που ήμουν, μου άρεσε πάρα πολύ και καθόμουνα πάντα σε μια γωνιά και τον άκουγα. Μια βραδιά με φώναξε κοντά του, μ’ έβαλε σε μια καρέκλα, μου έφερε το λαούτο και μου είπε: Εγώ θα παίζω τη λύρα κι εσύ θα βάζεις το χεράκι σου και θα κάνεις “έτσι”» (δείχνοντάς μου τις κινήσεις του χεριού).«Μα δε φτάνω καλά» του’ πα εγώ, αλλά από τα πρώτα κιόλας λεπτά καθώς το χέρι μου ακουμπούσε στις χορδές ήμουνα μέσα στο χρόνο.

Παίζαμε, σταματούσαμε, συνεχίζαμε, με ρώτησε αν κουραζόμουνα, πότε-πότε του’ λεγα ναι, και πήγαμε αργά για ύπνο. Την επόμενη πρωί-πρωί, με ξυπνά, μου βάζει πάλι δυο καρέκλες και αρχίσαμε να παίζουμε ώρα πολύ, για να βεβαιωθεί ότι μπορούσα να παίξω όπως και το προηγούμενο βράδυ. Η ευχαρίστησή του ήταν μεγάλη. Από τότε, στα γλέντια δεν ξαναπήρε άλλο πασαδόρο.

Στο Σπήλι ερχόταν και ο Σκορδαλός στο καφενείο ο οποίος ήταν πρώτος ξάδελφος του πατέρα μου και δάσκαλός του στα πρώτα του βήματα. Έτσι λοιπόν αρχίσαμε τη συνεργασία μας από το 1936.Το 1946 γράψαμε τον πρώτο μας δίσκο «Μόνο εκείνος π’ αγαπά» και συνεχίσαμε την συνεργασία μας και τη δισκογραφία για 30 χρόνια, γνωρίζοντας μεγάλες επιτυχίες.

Το 1958 πήγαμε στην Αμερική καλεσμένοι της “Παγκρητικής” και μείναμε ένα χρόνο. Επιστρέφοντας και πάλι στη Κρήτη έκανα δισκογραφία και έπαιξα με μεγάλους λυράρηδες. Ποιους να πρωτοθυμηθώ; Τον Καρεκλά από το Ρέθυμνο, τον Κώστα Μουντάκη από την Αλφά με τον οποίο γράψαμε το δίσκο “Μάχη της Κρήτης”. Με τον Λεωνίδα Κλάδο από τα Πλατάνια Αμαρίου που είχαμε χρόνια συνεργασίας γράψαμε το δίσκο «Όταν κοιμάται ο δυστυχής» με ερμηνευτή τον καθηγητή Γιάννη Χαχαριδάκη από τις Μέλαμπες, τον Αλέκο Καραβίτη από τα Ακτούντα, τον Γιώργο Μουζουράκη από τη Παντάνασσα, τον Γιώργο Καλογρίδη από το Σπήλι με τον οποίο γράψαμε και το Κεφαλοβρυσανό συρτό και άλλα, το Νίκο Παπαδογιάννη απ’ την Αγιά Μυλοποτάμου με τον οποίο κάναμε και δισκογραφία, τον Πλακιανό από τις Καλύβες Αποκορώνου, το Γεράσιμο Σταματογιαννάκη από τα Ακούμια που γράψαμε το πρώτο μας δίσκο «Στο ψεύτη κόσμο οι ομορφιές» και εν συνεχεία γράψαμε κι’ άλλους, το Ροδάμανθο Ανδρουλάκη από το Αμάρι, το Λυρατζαντώνη από τις Μέλαμπες, τον Γιάννη Γιουλούντα από τις Πρασές, τον Φραγκή από το Τυμπάκι, το Γαβρίλη από τα Πιτσίδια, το Μανόλη Λουμπάκη από τον Κρουσσώνα, τον Κώστα Φωτάκη από το Αποδούλου Αμαρίου, το Νίκο Φακιδάρη από το Πέραμα, τον Ανδρέα Κορώνη από το Γεράνι Ρεθύμνου, τον Ηρακλή Σταυρουλάκη από την Επισκοπή Πεδιάδος, τον Παντελή Σταυρουλάκη από το Χάρακα με τον οποίο γράψαμε ένα δίσκο, το Νίκο Κολιακουδάκη από τον Αποκόρωνα με τον οποίο επίσης έγραψα ένα δίσκο, το Μιχάλη Βαβουράκη από την Κρύα Βρύση, το Νίκο Ντουρουντουδάκη από τα Μυριοκέφαλα, τον Αλέκο Πολυχρονάκη από τους Βόρους και το Γιώργο Αυγενάκη από το Σπήλι. Γύρω στο 1960 ξεκίνησα τη συνεργασία μου με τον Σπύρο Σηφογιωργάκη η οποία και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ο πρώτος δίσκος που κάναμε μαζί ήταν «ο φάρος» και συνεχίσαμε μεγάλη δισκογραφία. Κάναμε μεγάλες επιτυχίες και διασκεδάσαμε τους Κρήτες τις διασποράς σε όλο τον κόσμο (Αμερική, Καναδά, Αυστραλία Αφρική, Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Κύπρο, Ισραήλ) ενώ στο Ελσίνκι Φινλανδίας το 1962 πήγαμε με το Σύλλογο Βρακοφόρων Κρήτης που εδρεύει στα Χανιά με πρόεδρο το κ. Κώστα Βενιανάκη ο οποίος ήλθε μαζί με το χορευτικό σύλλογο και με τον πρωτοχορευτή Μιχάλη Λεφάκη με τους οποίους πήγαμε στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Ειρήνης και Φιλίας με συγκροτήματα απ’ όλο τον κόσμο και πήραμε το πρώτο βραβείο χορού. Επίσης το Υπουργείο Πολιτισμού κάλεσε το Σύλλογο Βρακοφόρων Κρήτης κάνοντας περιοδεία σε διάφορες πολιτείες της Αμερικής. Μαζί τους ήμασταν και ‘εμείς’ σαν σχήμα: Σηφογιωργάκης, Μαρκογιάννης, Μανιάς. Μια πολύ σημαντική συνεργασία μου ήταν αυτή με τον Ψαραντώνη, έναν ξεχωριστό καλλιτέχνη, γι’ αυτό και τόσο αγαπητό σ’ όλο τον κόσμο με τον οποίο το 2004 γράψαμε ένα δίσκο με τίτλο «Όταν σε βλέπω τραγουδώ». Είναι ένας δίσκος που μ’ αρέσει πολύ και πρέπει να πω ήταν κοινή επιθυμία μας…”

(αυτοβιογραφικό σημείωμα του καλλιτέχνη από το ένθετο
του δίσκου “Εκεί Ψηλά”, Σείστρον 2005)

*

Κάνε click εδώ για να δεις το βίντεο του άρθρου.

O Γιάννης Μαρκογιαννάκης σε συναυλία το 2006. Τον συνοδεύει στο τραγούδι η Χρυσούλα Σηφογιωργάκη

Σχετικά άρθρα

1. 
   Γιάννης Τσουρδαλάκης, Μαρκογιάννης, Γιάννης Αποστολάκης – Παρέα στα Σακτούρια
2. 
   Κλάδος, Μαρκογιάννης σε Παρέα – Μαύρες Φορεσιές
3. 
   Σκορδαλός – Μαρκογιάννης – Φουκάκης το 1986!

Οταν ο Βιτώρος τον ρώτησε τί ένιωσε την ώρα που έμαθε πως θα ήταν ο Μελεσσανάκης στην εκπομπή, απάντησε:

- Ζαλίστηκα…. Μπλάβισε το αίμα μου!!!

Ο Γιάννης Τσουρδαλάκης είναι αυτή τη στιγμή, μία από τις πολύ καλές λύρες της Κρητικής μουσικής και… δεν είναι τυχαίο. Οταν από μικρός έχει τις συγκεκριμένες μουσικές επιλογές που συνταιριάζουν με το ήθος, δε μπορεί παρά να μη γίνει ένας πολύ καλός λυράρης. Γιατί αν κάνει ότι μπορεί, από πιτσιρικάς, για ν’ακούσει θρύλους της Κρητικής μουσικής, δε μπορεί παρά να θα θέλει να το φάει το όργανο… ν’ακούσει και να μάθει από δεξιοτέχνες πως και αυτός μπορεί να γίνει δεξιοτέχνης. Ν’ακούσει και να μάθει τα πατήματα των μεγάλων δημιουργών και αν μπορεί να το πάει ένα βήμα παραπέρα, ψάχνοντας να βρεί εκείνη τη λεπτομέρεια, εκείνο το γλύκισμα, εκείνο το δαχτυλισμό που θα κάνει τη διαφορά!

Ενα μεγάλο μπράβο στον Γιάννη Τσουρδαλάκη. Τον είχα σε μεγάλη εκτίμηση. Τώρα θα τον έχω σε ακόμα μεγαλύτερη.

Κάνε click εδώ για να δεις το βίντεο του άρθρου.

Σχετικά άρθρα

1. 
   Η τελευταία τηλεοπτική εμφάνιση του Θ. Σκορδαλού
2. 
   Παρέα στο Κρήτη TV, στην εκπομπή του Βιτώρου
3. 
   Νικηφόρος Αεράκης – Ανωγειανή παρέα στον Αρόλιθο

Σε αυτό το βίντεο, γυρισμένο το Δεκαπενταύγουστο του 1991, οι Μέλαμπες, “δείχνουν το δρόμο” του πως ήταν και πως θα έπρεπε να είναι οι παρέες και τα γλέντια. Τα όργανα στη μέση, χωρίς ενισχυτές (όποιος θέλει ακούσει – οι άλλοι ας κάτσουν σπίτι τους ή ας πλησιάσουν να συμμετέχουν), οι μαντιναδολόγοι, κοντά στα όργανα και ο χορός γύρω τους. Μπράβο!

Κάνε click εδώ για να δεις το βίντεο του άρθρου.

Σχετικά άρθρα

1. 
   Κακουδάκης – Τζουγανάκης: Ζωντανά, πριν από 15 χρόνια
2. 
   Ζωϊδάκης – Τζουγανάκης, ζωντανά στο Μόντρεαλ, πριν 20 χρόνια
3. 
   Κλάδος – Μαρκογιάννης. Video από παρέα στο Μπαλί στις 31/5/2009

Στην ωραιότερη στιγμή εφθείρενε η ζωή μου
γι’αυτό εκαταδικάστημε για πάντα το κορμί μου.

[Μουσική: διάβασε το πλήρες άρθρο για ν'ακούσεις τη μουσική]

Σχετικά άρθρα

1. 
   Κακλής, Μελεσσανάκης – Εχει η ζωή πολλές χαρές
2. 
   Κώστας Κακουδάκης – Γιάννης Κακλής σε συρτά live
3. 
   Παπαδάκης, Νίκος Αλεφαντινός, Κακλής – Ζωντανά σε βίντεο

Τελείωσε το δημοτικό το 1938 και πέτυχε στο ημιγυμνάσιο Πανόρμου, όμως δεν μπόρεσε να συνεχίσει τις σπουδές του εξαιτίας της δύσκολης οικονομικής κατάστασης που βρισκόταν η οικογένεια του. Εξάλλου ήδη είχε αρχίσει να τον τραβάει η λύρα, που είναι το κυρίαρχο μουσικό όργανο όχι μόνο στο χωριό του αλλά και μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Λύρα έπαιζαν ο μεγάλος του αδερφός, ο Νικήστρατος και ο νονός του ο Στουμπούρης, ενώ ο δάσκαλος του υπήρξε ο Μήτσος ο Καφάτος, ο καλύτερος δεξιοτέχνης του χωριού. Μία αυτοσχέδια λύρα από τάβλι, χορδές από ίνες “αθάνατου” και δοξάρι με τρίχες από ουρά γαϊδάρου ήταν το πρώτο του όργανο όπου “βοσκάκι ακόμα, κίνησε τα δαχτύλια του πάνω στις κοντυλιές της κρητικής μουσικής”.

Παίζοντας για ώρες μόνος του, άρχισε να μαθαίνει τους σκοπούς και τα ξόμπλια τους, τα “μυστικά” της τεχνικής της λύρας και τελειοποίησε την τεχνική του έτσι ώστε, στην κατοχή – 15χρονος πια – έπαιζε το στο καφενείο του χωριού για να ξεκουράσει το δάσκαλό του, το Καφφάτο. Όταν λίγο αργότερα, μπόρεσε να “κρατήσει” μόνος του έναν ολόκληρο γάμο χρίστηκε πλέον επίσημα λυράρης! Απέκτησε μάλιστα και την πρώτη του “καλή” λύρα, το 1943, δίνοντας ένα ολόκληρο αρνί και 5 οκάδες τυρί. Ήταν βέβαια εποχή πείνας αλλά “έτσι είναι, η τέχνη θέλει θυσίες”. Την περίοδο αυτή το Ρέθυμνο είναι ο χώρος όπου η κρητική μουσική γνωρίζει μιαν εξαιρετική ακμή με μεγάλους δεξιοτέχνες όπως ο Αντρέας Ροδινός, ο Γιάννης Μπερνιδάκης (Μπαξεβάνης), ο Αντώνης Καρεκλάς, ο Στέλιος Φουσταλιέρης, που σηματοδοτούν το πέρασμα της σ’ ένα ύφος πιο επεξεργασμένο μέσα σ’ ένα περιβάλλον με ολοένα αυξανόμενες αστικές επιδράσεις.

Στα εργαστήρια των οργανοποιών η κρητική λύρα αποκτά τη σημερινή της μορφή, η τεχνική παιξίματος γίνεται όλο και πιο δεξιοτεχνική, το ρεπερτόριο εμπλουτίζεται και επεκτείνεται πέρα από τα τοπικά όρια, αποκτώντας πλέον παγκρήτια διάδοση. Σ’ αυτήν την εξελικτική διαδικασία ο Κώστας Μουντάκης θα συμβάλλει αποφασιστικά, ενδυναμόνοντας με την τέχνη του την παρουσία δεξιοτεχνών μουσικών που λειτουργούν ταυτόχρονα ως φορείς της λαϊκής παράδοσης αλλά και ως συνθέτες, με αναγνωρίσιμο προσωπικό ύφος και έργο. Το Φεβρουάριο του 1948 αφήνει για πρώτη φορά το χωριό του για ν’ ακολουθήσει μια πεντάχρονη στρατιωτική θητεία. Κατατάσσεται στη Χωροφυλακή και τον φέρνουν στα Χανιά, όπου γνωρίζεται με τον Γιώργο και τον Στέλιο Κουτσουρέλη, με τους οποίους και συνεργάζεται παίζοντας για πρώτη φορά στον τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό που διηύθυνε τότε ο Δασκαλάκης. Ένα χρόνο αργότερα (1949) μετατίθεται στην Αθήνα όπου βρίσκονται και άλλοι σπουδαίοι κρητικοί μουσικοί, όπως ο Θανάσης Σκορδαλός, ο Γιώργος Μουζουράκης κ.α.

Με τον Βυζιργιάννη για συνοδεία στο λαούτο, απευθύνεται στην ραδιοφωνία, που είχε τότε μεγάλη δύναμη στην προβολή της παραδοσιακής μουσικής, κάτω από την άγρυπνη επίβλεψη του Σίμωνα Καρά. Το 1951 “περνάει” από τον “αυστηρό” έλεγχο της επιτροπής του Ε.Ι.Ρ. και από τότε ξεκινάει μια στενή συνεργασία με τον Καρά παίζοντας επανειλημμένα στο ραδιόφωνο προβάλλοντας την κρητική μουσική στο πανελλήνιο. Παράλληλα κάνει στέκι του την τοπική ταβέρνα του Μπασιά (πίσω από την Αγια Ειρήνη, στην Αιόλου), όπου έπαιζαν μαζί του και οι δύο σπουδαίοι λαϊκοί βιολάτορες, Ο “Ναύτης” (Κ. Παπαδάκης) και ο Αντρέας Μαριάνος. Είναι η εποχή μετά τον πόλεμο που το βιολί εξακολουθεί να έχει μεγαλύτερη διάδοση σε σχέση με τη λύρα και χρειάστηκε σκληρός αγώνας των λυράρηδων, με βοηθό σε αυτήν την προσπάθεια τον Σίμωνα Καρά, για να ξανακερδίσει η λύρα τον τίτλο του εθνικού συμβόλου της κρητικής μουσικής. Αναμφίβολα σ’ αυτήν την προσπάθεια ο Κ. Μουντάκης έπαιξε αποφασιστικό ρόλο.

Στην ταβέρνα του Μπασιά θα παίξει σχεδόν 18 χρόνια “σ’ ένα υπόγειο χωρίς μικρόφωνο με 10% ποσοστά που μοιραζόμουνα με τα λαγούτα. Αυτός είμαι εγώ!…”. Μαζί του λαουτιέρης-πασαδόρος ο Νίκος ο Μανιάς και αργότερα ο Γιάννης Ξυλούρης και ο Μαρκογιάννης (“Στα 300 περίπου τραγούδια που έχω γράψει κι έχω κάνει δίσκους ήταν πολύ σημαντική η παρουσία τους…”) Το διάστημα 1950-52 είναι αποσπασμένος στο ιδιαίτερο γραφείο του Σοφοκλή Βενιζέλου, όπου του δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσει τον πολιτικό κόσμο της εποχής (“Αν ήθελα θα μπορούσα να είχα αποκτήσει μεγάλη δύναμη, όμως δεν μου πήγαινε αυτό το κλίμα. Παρά τις γνωριμίες, ουδέποτε επωφελήθηκα, είχα τον εγωϊσμό, την περηφάνεια… Δεν χτυπούσα πόρτες…”.

Έτσι, το 1952, με το τέλος της θητείας του, ξεκινάει ως εργάτης στο εργοστάσιο της Εταιρείας Λιπασμάτων της Δραπετσώνας, όπου και θα μείνει ως το 1967 (“Δύσκολες καταστάσεις. Παντρεύτηκα κιόλας, δυσκολίες, ευθύνες…”). Παράλληλα όμως ξεκινάει με πάθος και μεράκι τον αγώνα του και ως επαγγελματίας λυράρης. Εκτός από το ραδιόφωνο αρχίζει η δισκογραφία. Το 1952 συνοδεύει για πρώτη φορά σε δίσκο τον Στέλιο Κουτσουρέλη στο “Αρπαξα και μπαίλντισα” (Columbia), ενώ το 1954 τραγουδάει για πρώτη φορά σε δίσκο με συνοδεία και πάλι τους αδελφούς Κουτσουρέλη, το “Δεν θέλω μέσα στην καρδιά”. Στη συνέχεια, αφού αλλάζει εταιρεία (Οdeon), ξεκινάει με τον “Ζητιάνο” και την “Ρεθυμνιωτοπούλα” έναν μακρύ κατάλογο δισκογραφικών εκδόσεων που τον καθιερώνουν ως τον περισσότερο ηχογραφημένο λυράρη της κρητικής μουσικής. “Πραματευτής”, “Ένα ματσάκι γιασεμία”, “Αργαλειός”, “Μυλωνάδες και μαζώχτρες”, “Ερωτόκριτος”, “Κρητικός Γάμος”, “Αναφορά στον Καζαντζάκη”, κ.α.

Η φήμη του απλώνεται όχι μόνο στην Κρήτη αλλά και στην Αθήνα και στο πανελλήνιο, καθώς και στους κρητικούς της διασποράς που τον προσκαλούν επανειλημμένα για συναυλίες και μουσικές συνεστιάσεις. Αρχίζει λοιπόν πολυάριθμά ταξίδια στις ΗΠΑ (για πρώτη φορά το 1960), στον Καναδά, την Αυστραλία, τη Γερμανία, τη Ν. Αφρική (1971), φέρνοντας στους μετανάστες τα μηνύματα και τις αισθήσεις της κρητικής μουσικής παράδοσης.

Ένα ταξίδι του στην Ινδία, το 1975, τον επηρεάζει βαθύτατα. Εντυπωσιάζεται από το παίξιμο των ανατολίτικων εγχόρδων με δοξάρι και συνειδητοποιεί την ευρύτερη πολιτισμική παράδοση όπου εντάσσεται και η λύρα. Μιλάει μ’ ενθουσιασμό για το σαράγκι, το καμαϊτσά, τον κεμανέ. Προβληματίζεται (“Ο λαός μας είναι Ανατολίτης. Οι καταβολές μας, το πιστεύω μας ανατολίτικα δεν είναι; Δεν ανήκουμε στη Δύση… άλλου παπά πετραχήλι…Ποιοι είμαστε όμως; Η Ανατολή έχει μουσική παράδοση, μουσική παιδεία ανεπτυγμένη, έχει θησαυρούς κι ας είναι ξυπόλητη… Εμείς στην εποχή μου με μια σαρδέλα, μια ελιά κι ένα ξεροκόμματο κάναμε τα ζεύκια μας και κρατούσαμε άδολα και άσπιλα την παραδοσή μας. Μήπως λοιπόν η σημερινή χλιδή μας κάνει ζημιά;).

Αισθάνεται λοιπόν ολοένα επιτακτικότερη την ανάγκη για παιδεία. Έτσι ο δεξιοτέχνης κι ο συνθέτης αρχίζουν να κάνουν τόπο για να προχωρήσει ο δάσκαλος. Το 1976 ανταποκρίνεται στο κάλεσμα της Ελένης Καραϊνδρου συμπράττοντας στα μαθήματα εκμάθησης παραδοσιακών οργάνων που διοργανώνει στην Γκαλερί “Ώρα”, σε συνεργασία και με άλλους μεγάλους δεξιοτέχνες (Τ. Χαλκιά, Ν. Στεφανίδη, Αρ. Βασιλάρη, Αρ. Μόσχο κ.α.). Τρία χρόνια αργότερα (1979) ιδρύει την πρώτη σχολή λύρας στο Ωδείο του Ηρακλείου “Απόλλων” για ν’ ακολουθήσουν το Ρέθυμνο (1980), τα Χανιά (1981), ο Αγ. Νικόλαος (1983) και η Αθήνα (1985 στο “Ελληνικό Ωδείο”, αν και είχε αρχίσει μαθήματα και παλιότερα στην “Παγκρήτιο Ένωση”).

Με τη συνεργασία του γιου του, του Μάνου Μουντάκη (που ο ίδιος τον παρότρυνε να ακολουθήσει σοβαρές μουσικές σπουδές) συνέχισε ως το τέλος της ζωής του να προβληματίζεται πάνω στη μέθοδο διδασκαλίας της λύρας κι από τα χέρια του εκατοντάδες νεόι μυήθηκαν στα μουσικά της κρητικής μουσικής, ενώ ακόμη περισσότεροι απολαμβάνουν τις αισθήσεις και τα μυνήματά της μέσα από τις ηχογραφήσεις που μας άφησε πολύτιμη κληρονομιά. Για τη διδασκαλία του έλεγε: “Δεν τους διδάσκω πεντάγραμμο, αλλά με τον δικό μου τρόπο, στα δάχτυλά τους, τους δείχνω που είναι ο κάθε τόνος. Έτσι μαθαίνουν εύκολα όταν τους τραγουδώ τις νότες. Θέλω μαζί με την τεχνική να καλλιεργούν και την ψυχηκή τους ευαισθησία. Όχι καλουπαρισμένα πράγματα. Πρέπει ο κάθε λαϊκός μουσικός που εκφράζεται με το συναίσθημα και το ένστικτο του να δημιουργεί ανάλογα με την ψυχική του διάθεση τον χαρακτήρα του, τα γεννήματά του. Να βάλει τον εαυτό του μέσα. Αυτό του δίνω εγώ να καταλάβει. Εγώ θα του πω τί; βάσεις, θα του δείξω τις ρίζες, κι ας τονε. Δεν τον καθηλώνω….”

Ο θάνατος του Κώστα Μουντάκη, τον Γενάρη του 1991, δεν σηματοδοτεί παρά μόνο τη φυσική απουσία του μεγάλου δεξιοτέχνη και δάσκαλου, που εξακολουθεί να εμπνέει και να διδάσκει μέσα από τις ηχογραφήσεις και την υποδομή που δημιούργησε. Έργα ζωής όπως το δικό του δεν μπορεί να το σταματήσει ο θάνατος!

του Λάμπρου Λιάβα

Σχετικά άρθρα

1. 
   Μουντάκης – Τζουγανάκης – Κατάκης στο Μόντρεαλ το 1990!
2. 
   Κώστας Παπαδάκης ή «Ναύτης»
3. 
   Μουντάκης, Αλεφαντινός σε εκπομπή του 1988

Κάνε click εδώ για να δεις το βίντεο του άρθρου.

Νίκο Μανιά. Είσαι μεγάλη φωνή. Ενας ζωντανός θρύλος για την Κρητική μουσική και κάποτε σε μιά σου συνέντευξη είχες πει:

“Τότε τα γλέντια ήταν πιο ζεστά. Τώρα, τα πανηγύρια και οι γάμοι έχουν 1000-1500 άτομα. Τότε είχαν 150-200. Τραγουδούσαμε χωρίς μικρόφωνα και μας άκουγε ο κόσμος καλύτερα…
Θυμάμαι ότι κάναμε γλέντια με το μακαρίτη το Μουντάκη στο Ρέθυμνο και ήταν 80-100 άτομα. Πράγματι αισθανόμασταν το γλέντι. Εδά, δε γίνονται αυτά τα πράγματα. Να βλέπεις 1000-1500 ανθρώπους και στις 2 η ώρα να μην υπάρχει άνθρωπος! Φεύγουν… Αρα λοιπόν δεν τους ευχαριστεί.”

Οταν όμως πρωτόδα το παραπάνω video, το μάτι μου έπεσε στο συνθεσάιζερ που βρίσκεται πίσω από τον Ζερβάκη και μ’έκανε να βγω από τα ρούχα μου. Ετριβα και ξανάτριβα τα μάτια μου, για να σιγουρευτώ ότι δε με  γελούν. Οτι καλά βλέπω. Το Νίκο Μανιά να τραγουδά με συνοδεία συνθεσάιζερ. Προσπαθώντας όμως ν’ακούσω (και όχι να δω), σε αυτό το κακής ποιότητας video, τη μουσική που έφτανε στ’αυτιά μου, κατάλαβα ότι από αυτό που άκουγα έλειπε ο χαρακτηριστικά απαράδεκτος ήχος του συνθεσάϊζερ και ότι ότι το τελικό ακουστικό αποτέλεσμα δεν με χάλαγε ολοκληρωτικά (πλησιάζε όμως). Θα έπρεπε, βέβαια, να εξαιρέσω την πλήρη ακουστική αφάνεια του λαούτου, την υπερκάλυψη από τ’ακόρντα της κιθάρας και τη γνωστή “τρεχάτε ποδαράκια μου να μη σας χέσει ο κώλος μου”, λύρα του Ζερβάκη (τελικά τί έμεινε;;;)

Δεν είμαι σίγουρος Νίκο Μανιά, αν ήταν δική σου επιλογή να μην ακουστεί το συνθεσάιζερ και τελικά να το πέτυχες (κάτι τέτοιο πιστεύω). Ομως με ή χωρίς συνθεσάιζερ, αυτό θα έπρεπε να λείπει τελείως σαν παρουσία από το συγκεκριμένο πάλκο. Γιατί ακόμα και αν κατάφερες, να μην ακουστεί την ώρα που εσύ τραγουδούσες,  με το που θα κατέβεις από το πάλκο, αυτό θα συνεχίσει να προδίδει τη μουσική μας παιδεία. Μιλώ για αυτή την προδοσία που οδήγησε τον κόσμο να φεύγει από τα μαγαζιά (όπως εσύ το είπες και εγώ προσωπικά επικροτώ).

Γιατί Νίκο Μανιά, με τη συνοδεία συνθεσάιζερ και drum machine δεν βελτιώνεται η παραπάνω αρρωστημένη κατάσταση και ο κόσμος δεν θα ξανάρθει στα μαγαζιά, για ν’ακούσει Κρητική μουσική. Θα έρθει μόνο και μόνο για να κάνει το “χατήρι” ή το “χάρισμα” στις “υποχρεώσεις” του. Υπάρχει βέβαια, μία μερίδα ανθρώπων που θα πάνε ν’ακούσουν “”"”"Κρητικά”"”"” (πολλά τα εισαγωγικά), να να δείξουν τις κουποκαταναλωτικές τους δυνατότητες και το ψευτοκαπετανιλίκι τους. Είναι αυτοί που θα πάνε ν’ακούσουν τη λύρα  που συνόδευσες και που η ίδια έχει απαρνηθεί την παράδοσή της (σύμφωνα με δήλωσή της). Μιά λύρα που θα συνεχίσει το “βιολί της” (γιατί παίζει και απ’αυτό) μόλις εσύ κατέβεις από το πάλκο.

Μπορεί να είναι σημεία των καιρών… όμως Νίκο Μανιά… από τη θέση που στέκεις, δεν θα έπρεπε ν’ακολουθείς τα “σημεία”, γιατί εσύ έχεις “όγκο”. Θα έπρεπε να συνεχίζεις αυτό που είχες ξεκινήσει, με τον όγκο της μεγαλοπρέπειάς σου.

Φαντάζομαι Νίκο Μανιά, ότι σε καλέσανε να τραγουδήσεις. Οτι σε βρήκανε απροετοίμαστο. Θα μπορούσες όμως ν’αρνηθείς ευγενικά. Θα μπορούσες να κρατήσεις το ανάστημά σου εκεί που του πρέπει. Εκεί που του ταιριάζει. Μακριά από συμφεροντολογικές και δημοσιοσχεσίτικες εμφανίσεις.

Κρίμα. Πολύ κρίμα.

Σχετικά άρθρα

1. 
   Αφιέρωμα της ΕΤ1 στο Νίκο Μανιά
2. 
   Γιώργος Ζερβάκης vs Ροδάμανθος Ανδρουλάκης: Πονώ μα δάκρυ δε θα δεις
3. 
   Κλάδος – Μανιάς – Τζουγανάκης το 1987!!!

Η λύρα ως μουσικό όργανο μπορεί να ερμηνεύσει κάθε είδους μουσική. Το κάνει καλά. Απόδειξη είναι το παρακάτω βίντεο, όπου η Γεωργία Νταγάκη, παίζοντας όρθια τη λύρα της, κάνει μια συγκλονιστικά μελαγχολική εισαγωγή για το “The House Of The Rising Sun”, ενός κλασσικού ροκ κομματιού. Αποδεικνύει πόσο καλά μπορεί η λύρα, να συνοδεύσει κάθε είδος μουσικής, με ιδιαίτερο τρόπο. Πόσο καλά μπορεί να δέσει με ντραμς, με συνθεσάιζερ και ηλεκτρικές κιθάρες δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο αποτέλεσμα.

Προσοχή όμως! Μη βγάλετε λανθασμένα συμπεράσματα! Η λύρα μπορεί να ταιριάζει με ντραμς, συνθεσάιζερ και ηλεκτρικές κιθάρες, έξω όμως από την Κρητική μουσική. Ακόμα και στη συγκεκριμένη περίπτωση του παρακάτω βίντεο, η επιλογή της λύρας έγινε απο τους δημιουργούς του κομματιού. Τον Eric Burdon και τους Animals. Δεν έγινε αυτόβουλα από ένα συγκροτηματάκι της πλάκας που παίζει διασκευή του κομματιού. Εγινε γιατί ο ίδιος ο δημιουργός επέλεξε να παρουσιάσει το έργο του με εναλλακτικό τρόπο.

Ας μην το συγχέουμε με την τάση που υπάρχει από ορισμένους απαράδεκτους οργανοπαίχτες να παίζουν τους κλασσικούς, τους παραδοσιακούς σκοπούς της Κρήτης, προσθέτοντας ότι όργανα τους έρθουν στο κεφάλι. Αυτό το δικαίωμα το έχει μόνο ο δημιουργός και κανένας άλλος. Αν θέλεις κύριε ή κυρία να προσθέσεις όργανα, ή ακόμα χειρότερα να παραποιήσεις τον αρχικό σκοπό, θα πρέπει να το κάνεις με την άδεια του ερμηνευτή και ν’αναφέρεις ότι είναι διασκευή. Μην παραπληροφορείς τον κόσμο που δεν έχει γνώση, που πιστεύει ότι αυτή είναι η Κρητική μουσική. Αν θέλεις να την εξελίξεις (την Κρητική μουσική), κάνε το βγάζοντας δικές σου μουσικές συνθέσεις. Εδώ σε θέλω!

Αν η Κρητική μουσική, φθαρεί και πεθάνει, γιατί κανένας δε θα θέλει να μείνει στα παραδοσιακά μονοπάτια της, καλύτερα να πεθάνει. Ομως θα το κάνει με το κεφάλι ψηλά. Περήφανη. Αγέρωχη. Αδιαπραγμάτευτη. Πραγματική. Δεν θα το κάνει βιασμένη και ξευτιλισμένη από ανάξιους.

Ομως, για να μην τα πολυλέω πάλι, ακούστε και δείτε το αποτέλεσμα της συνεργασίας της Νταγάκη με τον Burton και τους Animals και απολαύστε τους όπως και εγώ.

Κάνε click εδώ για να δεις το βίντεο του άρθρου.

Σχετικά άρθρα

1. 
   Γεωργία Νταγάκη, Σούλα Δασκαλομαρκάκη – Γιάντα ο αναστεναγμός

Εκ Ρεθύμνου ορμώμενος, Μυλοποταμίτης, γεννήθηκε στο χωριό Κάλυβος, μία ανάσα από τα Ανώγεια, γενέθλιο τόπο και του Νίκου Ξυλούρη, ο οποίος τον επηρέασε σε μεγάλο βαθμό. Ήταν κοντά 16 χρόνων όταν ξεκίνησε να παίζει λαούτο και να τραγουδά για πρώτη και τελευταία φορά μακριά από την πολυαγαπημένη του Κρήτη.

Έχει συνεργαστεί με μεγάλους λυράρηδες της Μεγαλονήσου, όπως οι Λεωνίδας Κλάδος, Νίκος Βενιανάκης, Νίκος Σωπασής, Μανώλης Αλεξάκης, Ζαχαρίας Μελασσανάκης, αλλά η συνάντησή του με τον Θανάση Σκορδαλό, την τεράστια αυτή προσωπικότητα της κρητικής μουσικής, αποτελεί σταθμό στην προσωπική του πορεία.

Μόλις ολοκλήρωσε τις εμφανίσεις του ο δημιουργός στο κέντρο Κρήτη, ενώ βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας ενός ακόμα δίσκου, συνδυάζοντας το έντεχνο στοιχείο της ελληνικής μουσικής με την κρητική δημοτική, με τους μόνιμους συνεργάτες του Γιώργη Χαλκιαδάκη, Γιώργο Χαλκιαδάκη, Δημήτρη Αλμπαντάκη και Νίκο Γκαλονάκη. Στον ελεύθερό του χρόνο κατασκευάζει μουσικά όργανα, και εκτός από λαούτο παίζει μαντολίνο, μαντόλα και λύρα.

Τι κάνει το κρητικό τραγούδι τόσο ενεργό και ξεχωριστό;
Όλα τα είδη της μουσικής μας έχουν κάτι ξεχωριστό. Η διαφορά στο κρητικό τραγούδι είναι ότι υπάρχει εξέλιξη. Ασχολούνται νέοι μουσικοί, φτιάχνουν μαντινάδες, καταπιάνονται με τα παραδοσιακά όργανα ή μαθαίνουν και να τα φτιάχνουν. Υπάρχει ανάλογη εξέλιξη και στον στίχο, που περιγράφει την καθημερινότητα. Πολλά, βέβαια, οφείλουμε και στους παλιούς.

Σε ποιους αναφέρεστε;
Αυτοί που έφεραν την επανάσταση είναι η γενιά του Σκορδαλού και του Μουντάκη. Η σημαντικότερη προσφορά τους, όμως, είναι οι δρόμοι που χάραξαν για εμάς. Έφτιαξαν σχολές λύρας και χορού και όλο αυτό με την πάροδο του χρόνου έγινε ένα καζάνι που βράζει.

Άρα, η Κρήτη ζει ακόμη τη μουσική της.
Ακριβώς. Η Κρήτη τη ζει τη μουσική της. Με δυο ελιές, ένα παξιμάδι κι ένα μπουκάλι ρακή, σε μια παρέα, ένα γλέντι μπορεί να κρατήσει και δύο μέρες. Αυτό, βέβαια, ήταν πιο έντονο τα περασμένα χρόνια, αλλά και τώρα υπάρχει.

Η καλλιτεχνική αρχή για σας έγινε κάπου στην Αθήνα…
Ξεκίνησα δεκατεσσάρων-δεκαπέντε χρόνων, στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, με ένα γκρουπ νέων μουσικών, στον Δήμο Ηρακλείου Αττικής. Παίζαμε πολύ συχνά για τις ανάγκες του δήμου και σε συναυλίες σε όλη την Ελλάδα. Περνούσα ωραία, τραγουδούσαμε τα «επαναστατικά» τραγούδια της εποχής• Ξυλούρη, Μαρκόπουλο, Λεοντή. Εμένα το μυαλό μου, όμως, ήταν πίσω στην Κρήτη, όπου επέστρεψα μόλις τελείωσα το στρατιωτικό μου.

Εκείνο τον καιρό συνειδητοποιούσατε ότι ξεκινάτε μια πορεία;
Όχι, ποτέ δεν το είδα έτσι. Ούτε ένιωσα ποτέ τη μουσική σαν δουλειά. Το τραγούδι και η μουσική είναι πολύ ιδιαίτερα πράγματα. Δεν μπορεί να μπει το «πρέπει» σαν λογική. Η μουσική για ’μένα είναι τα πάντα.

Οι αναζητήσεις σας δεν περιορίζονται μόνο στην κρητική μουσική• στις δημιουργίες σας περιλαμβάνετε το έντεχνο τραγούδι των ημερών μας…
Αυτά τα στοιχεία βγαίνουν αυθόρμητα μέσα από τις προσωπικές μου ανάγκες. Μπορεί να κρατάω έναν στίχο για 15 χρόνια και να μην τον ολοκληρώνω αν δεν μου βγει αυτό που ακριβώς θέλω.
Η μεγάλη μου επιρροή είναι ο Ψαρονίκος (σ.σ. Νίκος Ξυλούρης). Καταλαβαίνω πράγματα για αυτόν που θα πρέπει να έχεις ζήσει στα μέρη μας για να τα αντιληφθείς. Αυτό το μερακλήκι που έβγαζε.

Πάνε 30 χρόνια που λείπει ο Νίκος Ξυλούρης. Τι σημαίνει η απουσία του για εσάς τους συμπατριώτες του;
Για όλη την Ελλάδα είναι μεγάλη η απώλεια. Εκτός από την προσωπικότητα, το ήθος, τη φωνή του, την αξιοπρέπεια, καλλιτεχνική και προσωπική, ο άνθρωπος αυτός ήταν σύμβολο. Γι’ αυτό δεν τον πείραξε και η Χούντα. Όπως παλιότερα οι κατακτητές που πέρασαν από την Ελλάδα δεν πείραξαν την Ακρόπολη. Ο Ξυλούρης ανήκει στις φωνές που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα. Είναι στο ίδιο επίπεδο με τον Καζαντζίδη. Τον κόσμο τον πάνε λίγοι μπροστά, και λίγοι τον πάνε πίσω. Όπως είχαμε τον Βενιζέλο ή τον Κένεντι, έτσι είχαμε και τον Χίτλερ. Ίσως να μην μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, μπορούμε όμως ν’ αλλάξουμε τον εαυτό μας.

Έχετε δηλώσει πως «αν είναι να πεθάνει η κρητική μουσική, ας το κάνει με αξιοπρέπεια». Κινδυνεύει η μουσική της Κρήτης από κάτι;
Όχι, δεν υπάρχει κίνδυνος. Η κρητική όπως και όλες οι δημοτικές μουσικές, στις οποίες περιλαμβάνεται και το καλό λαϊκό τραγούδι, έχουν τόση δύναμη που δεν έχουν ανάγκη ούτε εμένα ούτε κανέναν άλλο. Εμείς ως καλλιτέχνες εξυπηρετούμε κάποιες καταστάσεις. Όταν έκανα αυτή τη δήλωση ήμουν επηρεασμένος από τη φαλτσαδούρα και τη φασαρία που είχε εισβάλει στη μουσική μας, και η οποία ακόμα υπάρχει. Όταν έχεις να κάνεις με τη μουσική που αγαπάς, και γερνάς μαζί της, πληγώνεσαι μπροστά σε τέτοια φαινόμενα. Δεν μπορεί κανείς να βγαίνει και να λέει «ποιος είναι ο Σκορδαλός;», ή «δεν παίζω παραδοσιακά». Τι παίζει, δηλαδή; Τα κομμάτια του πατέρα του; Να έχουν τη λεβεντιά όλοι αυτοί και να παραδεχτούν ότι δεν σέβονται. Ίσως όλη αυτή η κρίση να είναι ο πάτος του καζανιού, ίσως ευκαιρία να ξεκαθαρίσουν κάποια πράγματα και να πάμε μπροστά…

Ανήκετε σε μια γενιά που έζησε τους μεγάλους λαϊκούς δημιουργούς και έγινε η γέφυρα για τη σύγχρονη εποχή…
Όταν εμείς ξεκινούσαμε, δυστυχώς ντρεπόμασταν να πούμε ότι ακούγαμε Καζαντζίδη. Ήταν τότε η εποχή της ντίσκο εισβολής ή της ροκ, την οποία πάντως δεν αμφισβητώ. Αλλά δεν είναι άραγε ροκ το δικό μας τραγούδι;

Τι σχέση έχει η γενιά του Πολυτεχνείου με τα παιδιά που βγήκαν στους δρόμους τον περασμένο Δεκέμβριο;
Πιστεύω πως είναι το ίδιο πράγμα. Στην αντίδραση αυτών των παιδιών υπήρχε ιδεολογία. Προσωπικά, ντρέπομαι ως προς τα παιδιά μου για την κοινωνία που τους παραδίδουμε.

Η ελληνική μουσική μπορεί να αντέξει την κρίση;
Μπορεί, γιατί έχει μεγάλη δύναμη. Με τον πόλεμο που δέχεται τα τελευταία 20 χρόνια θα είχε εξαφανιστεί αν δεν είχε δύναμη. Για να πας μπροστά πρέπει να πατήσεις πίσω και να πάρεις φόρα. Έτσι και εμείς ανατρέχουμε στις αξίες μας για να πάμε μπροστά και στη μουσική και ως κοινωνία. Πιστεύω πως είμαστε στο τέλος μιας εποχής. Έχει κλείσει ο κύκλος.

Υπάρχει στις μέρες μας γνήσιο λαϊκό τραγούδι ή έχει αλλοιωθεί;
Υπάρχει. Οτιδήποτε καλό γίνεται θα βρει τον τόπο και τον χρόνο του. Έχω γράψει κομμάτια πριν από 20 χρόνια που βγαίνουν τώρα και έρχονται νέοι άνθρωποι και μου τα ζητάνε. Τα τραγούδια του Ψαρονίκου, ή του Καζαντζίδη, επανέρχονται, γιατί έχουν αξία και τα έχει ανάγκη ο κόσμος.

Στα Χανιά γεννήθηκαν τα ριζίτικα και σε όλη την Κρήτη οι μαντινάδες. Έχει χαλάσει ο στίχος τα τελευταία χρόνια, όπως λέγεται;
Ναι, έχουν υποστεί αλλοιώσεις. Τα ριζίτικα παραμένουν ατόφια, όμως πολλά από τα τραγούδια τού σήμερα δεν ξέρω αν αξίζουν τον χαρακτηρισμό της λέξης «τραγούδι». Τραγούδι είναι αυτό που θα μπει στην ψυχή σου και θα σε κάνει να κλάψεις, να γελάσεις ή να θυμώσεις.

Χάθηκε ο δρόμος της αληθινής δημιουργίας;
Η κάθε εποχή «γεννάει» σύμφωνα με τις ανάγκες της. Η παρούσα εποχή είναι στείρα. Αυτοί που προβάλλονται έχουν βάλει αποκλειστικό στόχο να γίνουν αναγνωρίσιμοι, δίχως να τους ενδιαφέρει το αληθινό. Και εγώ αν επιδίωκα να κάνω καριέρα γυρνώντας όλη την Ελλάδα πιστεύω πως θα μπορούσα. Δεν είναι όμως αυτοσκοπός μου. Καλό είναι να επικοινωνούμε με όσο περισσότερους ανθρώπους μπορούμε, αλλά κι αν δεν συμβεί δεν έγινε και τίποτα. Δεν θα θυσίαζα την Κρήτη για να ψάξω μια καριέρα με μεγαλεία αλλά χωρίς αλήθεια…

Αν όμως δουλεύατε στην Αθήνα ίσως να είχατε περισσότερες ευκαιρίες…
Ο προσωπικός αγώνας του καθενός έχει να κάνει με την ευτυχία, και εγώ την έχω βρει και τη νιώθω στην Κρήτη. Να έρθω στην Αθήνα να βρω τι;

Όταν βγήκε ο πρώτος προσωπικός σας δίσκος τι άλλαξε στη σχέση σας με τη μουσική;
Ένιωσα ότι αυτό που κάνω αφορά και άλλους. Ένιωσα ευθύνη. Το τραγούδι είναι δύσκολη υπόθεση. Είναι η μόνη Τέχνη που είναι και επιστήμη.

Κάποτε κάνατε μια αναφορά στον Δίσκο της Φαιστού και στην απεικόνιση κρουστών επάνω του…
Μας κατακρίνουν κάποιοι για τη χρήση κρουστών στο σχήμα μας. Αποδεικνύεται, όμως, και από τον Δίσκο της Φαιστού ότι από την εποχή του Μίνωα οι Κρητικοί χρησιμοποιούσαν τα κρουστά. Γενικά, όταν κάποιο όργανο υπηρετεί τη λύρα ή το λαούτο νομίζω ότι είναι καλό να υπάρχει σε μία κομπανία. Θα πρέπει να προχωρήσουμε και στη μουσική. Η λύρα και το λαούτο είναι μια ζυγιά όργανα. Δεν πρέπει να μένουμε εκεί. Ας κάνουμε προσθήκες, πάντα με αξιοπρέπεια και αισθητική. Συχνά χρησιμοποιούνται ηλεκτρικά όργανα με λάθος τρόπο. Μπερδεύουν το απλό με το απλοϊκό. Το απλό είναι το δύσκολο και το ουσιαστικό, το απλοϊκό είναι ευτελές.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, η λύρα μπήκε και σε άλλα ακούσματα, πιο ποπ…
Δεν με χαλάει κάτι σε αυτό. Όταν το έκανε ο Μάνος Πυροβολάκης ήταν μια πρόταση. Καταρχάς, ο συγκεκριμένος παίζει φοβερή λύρα. Όπως, επίσης, μεγάλος μουσικός και δεξιοτέχνης στο λαούτο είναι ο Μιχάλης Τζουγανάκης. Αν αυτό που έκαναν είναι διαχρονικό θα φανεί με τον καιρό.

Έχετε γνωρίσει την επιτυχία με το τραγούδι Μιας στιγμής απόφαση…
Με αυτό που κάνω είμαι ψώνιο, αλλά όχι ψωνισμένος. Η δουλειά μου θέλω να ακούγεται, αλλά να υπάρχει και ψυχική επικοινωνία με τον κόσμο που ακούει τα τραγούδια μου. Προτιμώ ένα αρνητικό σχόλιο, ώστε να διορθωθώ κιόλας, παρά μονίμως θετικά λόγια.

Ποιοι άνθρωποι έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πορεία σας;
Πρώτος απ’ όλους ο Γιώργης Χαλκιαδάκης. Είμαστε σαν αδέρφια και τον θεωρώ μέρος της οικογένειάς μου. Είχα, επίσης, την τύχη να παίξω με τον Σκορδαλό. Ετοιμάζω ένα cd με κρητικά τραγούδια που θα περιλαμβάνει ένα απόσπασμα από τον Ζορμπά πριν από 20 χρόνια, στο οποίο τραγουδάμε μαζί με τον Σκορδαλό. Συναναστράφηκα σημαντικούς ανθρώπους, όπως τον Λεωνίδα Κλάδο και άλλους.

Τι θυμάστε από τη μεγάλη προσωπικότητα της κρητικής μουσικής, τον Θανάση Σκορδαλό;
Είναι από τις ωραιότερες αναμνήσεις που μου χάρισε η ζωή. Δεν μοιάζει με τους σύγχρονους μουσικούς, και αλλοίμονο αν έμοιαζε. Χάραξε δρόμο, τραγούδησε την εποχή του. Τώρα είναι αλλιώς τα πράγματα, αλλά υπάρχουν επίσης μεγάλοι μουσικοί, που ίσως να παίζουν και με μεγαλύτερη ευχέρεια από ό,τι παλιότερα. Είναι θέμα εποχής. Τότε υπήρχε ψυχή και τεχνική. Μπορεί ένα κομμάτι να ήταν πέντε νότες, αλλά για να τις δικαιολογήσεις έπρεπε η καθεμιά να έχει ψυχή και ύφος. Τώρα προσπαθούμε να βάλουμε 50 νότες για να καλύψουμε άλλα πράγματα. Θυμάμαι τη συμβουλή του Σκορδαλού: «Να αγαπάς, να είσαι μέσα σε αυτό που κάνεις συνεχώς, και να προσπαθείς να βγάζεις τον εαυτό σου και όχι τον δάσκαλό σου».

Αντί επιλόγου αφήνουμε τη γραφή του δημιουργού να μιλήσει τη δική της γλώσσα: «Οι φωνές της νύχτας καταλαγιάζουν σιγά σιγά. Τα άστρα χάνουν το φως τους και φεύγουν κυνηγημένα από το φως που δεν χάνεται, γιατί ζει μέσα στο πιο βαθύ σκοτάδι. (…) Φεύγει η ζωή μου μα δεν βάνω σημάδια γυρισμού γιατί δεν υπάρχει. Είναι όπως τον χρόνο που ούτε αυτός τα χρειάζεται γιατί δεν γυρίζει. Μόνο που αυτός ήταν πριν από μένα και θα συνεχίσει να υπάρχει χωρίς εμένα. Κοντεύει χάραμα κι εγώ να γίνω στίχος, να γίνω ήχος, να επικοινωνήσω μαζί σας…»

Απολάυστε τον Γιώργη Μανωλιούδη, στο πανέμορφο τραγούδι “Φεύγω“, από την παλιότερη δισκογραφική του δουλειά, με τον πιστό του συνεργάτη Γιώργη Χαλκιαδάκη, με τίτλο “Εδώ θα μείνεις“

[Μουσική: διάβασε το πλήρες άρθρο για ν'ακούσεις τη μουσική]

Σχετικά άρθρα

1. 
   Μανωλιούδης – Χαλκιαδάκης – Κονταρός. Ζωντανά από γάμο.
2. 
   Μανωλιούδης, Χαλκιαδάκης – Κοντυλιές και Μαλεβυζιώτης ζωντανά από τα Χάρκια
3. 
   Μανωλιούδης, Χαλκιαδάκης – Ο κόσμος δε με βάνει

Πολλές φορές δε χρειάζεται κάτι  ιδιαίτερο για να γίνει παρέα. Μια γλυκιά καλοκαιρινή βραδιά, μερικοί καλοί φίλοι και 2-3 άνθρωποι που να ξέρουν να “γρατζουνάνε” μια λύρα και ένα λαούτο.

Οταν όμως αυτοί που “γρατζουνάνε”, τυχαίνει να είναι ο Μαρκογιάννης, ένας ζωντανός θρύλος της Κρητικής μουσικής, ο Γιάννης Τσουρδαλάκης, που αποτελεί μια από τις ελπίδες της και ο Γιάννης Αποστολάκης, τότε το πράγμα αλλάζει.

Οταν αυτοί, συνοδεύονται από μερακλήδες τραγουδιστάδες της παρέας και από ανθρώπους όπως ο Σηφογιωργάκης στα τραπέζια, δε μπορεί παρά η βραδιά να μείνει αξέχαστη σε όσους έχουν την τύχη να συμμετέχουν σε αυτή. Κάτι τέτοια, πρέπει να έγινε και στα Σακτούρια του Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, όπως μπορείτε να δείτε και ν’ακούσετε και εσείς στο παρακάτω video.

Ακούγονται συρτά-σημαίες για την Κρητική μουσική, όπως τα “Τέτοια φωτιά που μ’αναψες” του Σκορδαλού και “Περβόλια μου με τ’άνθη σου” των Μπαξεβάνη/Λαγού, με τη συνοδεία τζιτζικιών που κλέβουν την παράσταση!

Κάνε click εδώ για να δεις το βίντεο του άρθρου.

Οπως έγραψε και ο Σημισακογιώργης, στα σχόλια του youtube, απ΄όπου και βρήκα το video:

Παρέα με τους Γιάννηδες όποιος μπορεί να κάνει,
με Αποστολάκη, Τσούρδαλη και με τον Μαρκογιάννη.

Όλοι τους είναι υπέροχοι.

Σχετικά άρθρα

1. 
   Κλάδος, Μαρκογιάννης σε Παρέα – Μαύρες Φορεσιές
2. 
   Κλάδος – Μαρκογιάννης. Video από παρέα στο Μπαλί στις 31/5/2009
3. 
   Τζουγανάκης – Αποστολάκης. Παρέα στο καράβι εν πλω για την Κρήτη