cretan music – mantinades

Ο Κωνσταντίνος Παπαδάκης ή “Λυρατζάκι” ήταν από το Μεσοχωριό που βρίσκεται στην περιοχή των Αστερουσίων ορέων νότια του νομού Ηρακλείου. Το προσωνύμιο “Λυρατζάκι” δεν του προσάφθηκε άδικα καθώς ήταν «ένα με τη λύρα» ταυτόχρονα με το μικρό του ύψος! Έπαιζε βιολόλυρα και ήταν μαθητής του θρυλικού Φουστάνη από την Πόμπια, ενώ δεν τραγουδούσε ποτέ. Η σύζυγός του αναφέρει γι΄ αυτόν: “Σε ηλικία 14 ετών έφυγε από το Μεσοχωριό και πήγε στη Πόμπια για να σπουδάσει καλά τη λύρα στον φημισμένο δάσκαλο της, το Φουστάνη. Έπρεπε όμως να τύχει της αποδοχής του σεβαστού πρωτομάστορα ο οποίος και του είπε: «Κωστάκι άκουσε το κομμάτι που θα σου παίξω, και μετά θα το παίξεις και του λόγου σου!» Έτσι και έγινε. Ο Φουστάνης ενθουσιάστηκε από το παίξιμό του υποψήφιου μαθητή του και είπε:

Θέ μου και δώσε του φτερά ως είν΄ η όρεξή μου
είπα το και ξανά ΄πα το να σε χαρώ Κωστή μου.

Μαθήτευσε δίπλα του 40 ημέρες. Ότι έβγαινε από τη λύρα του Λυρατζάκι είχε προέλευση την ψυχή και το μυαλό του ενώ ακόμα και ο τρόπος που κρατούσε τη λύρα ήταν ιδιαίτερος, «παλαιινός» θα λέγαμε. Δεν την ακουμπούσε στο στήθος του αλλά την κρατούσε κάθετα με το κάτω άκρο της να βρίσκεται στους δέκα περίπου πόντους από το γόνατο του. Εξαιρετικός στην απόδοση του μαλεβιζιώτη είχε ξεχωριστή μελωδία για τον «σερτό» μαλεβιζιώτη (την ώρα που οι χορευτές ήταν στον κύκλο) και άλλη για τον επιτόπιο («στετό»-την ώρα που ο πρωτοχορευτής στενόταν για να κάνει τις φιγούρες του), ενώ ονομαστές έμειναν οι υπέροχες κοντυλιές του αλλά και η ανεπανάληπτη ερμηνεία του στον Εθιανό πηδηχτό. Έπαιζε επίσης Πρινιώτη, Χανιώτη (συρτό), Πεντοζάλη (πηδηχτό), κ.α.

Ο Παπαδάκης συντροφιά με τον Γιώργη Καρκαβάτσο (σφακιανής καταγωγής, που γεννήθηκε στον Αχεντριά Ηρακλείου το 1915) και τη μαντόλα του, διαμόρφωσαν τη μουσική κουλτούρα και άφησαν το δικό τους στίγμα στην περιοχή των Αστερουσίων και ιδιαίτερα στην Εθιά.

Ακούστε ένα μουσικό δείγμα mp3, από τον ανεπανάληπτο Εθιανό πηδηχτό του (από τα συνοδευτικά cd του μουσικού λευκώματος “Αστερούσια: Μουσικές Φωτογραφίες”, επιμέλειας Σάββα Πετράκη, Δήμος Αστερουσίων Ηρακλείου 2009)

Ακούστε ένα μουσικό δείγμα mp3, από τον Κωνσταντίνο Παπαδάκη που παίζει Καστρινό. Το κομμάτι προέρχεται από μία κασέτα που μας παραχώρησε ο ανηψιός του “Λυρατζάκι” πριν από 2 χρόνια και ήρθε στην κατοχή μας μέσω της καλής φίλης Άννας Σαριδάκη.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

πηγές:
Κατσαπρακάκης Αλέξανδρος,
Σάββας Πετράκης.