Τον Ιούνη του 2008, φαντάζομαι, πως έγινε κάποια εκδήλωση στο Αλσος Βείκου και μετά το τέλος της, μαζεύτηκε αυτό το αυθόρμητο παρεάκι, για να παίξει μουσική και να το ‘φχαριστηθεί. Χωρίς μικρόφωνα, χωρίς φασαρία, χωρίς άσχετους. Μόνο αυτοί που είχαν όρεξη. Αυτοί που γουστάρανε.
Στο επίκεντρο ο Αλέξανδρος Παπαδάκης στη λύρα, με συντροφιά στα λαούτα τους Χρήστο Δάβρη και Βασίλη Μπιχάκη.
Αυτά ‘ναι τα ωραία!
Καλεσμένος στην πρώτη εκπομπή του Γιάννη Δαμαρλάκη για τη νέα τηλεοπτική σεζόν του Creta Channel (Νοέμβριος του 1997 αν δεν κάνω λάθος) ήταν ο Θανάσης Σκορδαλός. Το βίντεο “πήρε φωτιά” και να σήμερα μερικά αποσπάσματα. Λίγους μήνες μετά, τον Απρίλη του 1998, ο μεγάλος δάσκαλος επέστρεφε στη γενέτειρα του το Σπήλι Ρεθύμνου για πάντα…
Μία από τις κορυφαίες λύρες της νέας γενιάς, που υπόσχονται πολλά, ο Γιώργης Σκορδαλός, σε μια ζωντανή βιντεοσκόπηση από το μεζεδοπωλείο-τσικουδάδικο (από δω και μπρος, κομμένη για μένα η λέξη ρακάδικο) “Μετερίζι“. Μπορεί να μη συμφωνώ με την τελευταία του επιλογή, να παίξει παρέα με τον Μιχάλη Τζουγανάκη, γιατί λύρες σαν του Γιώργη Σκορδαλού θα έπρεπε να βρίσκονται στο προσκήνιο και αυτό θεωρώ δεν το πετυχαίνει με τη συγκεκριμένη συνεργασία (προσωπική “θεωρητική” άποψη χωρίς να τους έχω ακούσει). Ομως, από φίλους που άκουσαν το μουσικό σχήμα Σκορδαλού-Τζουγανάκη, έχω την πληροφορία ότι η λύρα του Σκορδαλού βγαίνει μπροστά και έχει τη δυνατότητα να “σολάρει” και αυτό είναι προς τιμή του Τζουγανάκη, που δείχνει ότι σέβεται την ποιότητα της λύρας του Σκορδαλού.
Η μουσική του Γιώργη Σκορδαλού στο παρακάτω βίντεο, δεν είναι ότι καλύτερο. Είναι στρωτός και αψεγάδιαστος, αλλά τίποτα το ιδιαίτερο. Ομως, απουσία κάποιου άλλου βίντεο, θ’αναγκαστώ να το βάλω και επιφυλάσσομαι να βρω ένα βίντεο ή ένα μουσικό δείγμα (mp3) που να του αξίζει. Θα σταθώ όμως στη μαντιναδάρα που λέει:
Οτι δεν έχω πεθυμώ κι ότι ‘χω δε με φτάνει
κι εκειά που πρέπει δε μπορώ κι όπου μπορώ δεν κάνει.
Ο περίφημος οργανοποιός και λυράρης Μανώλης Σταγάκης γεννήθηκε το Δεκέμβρη του 1913 στην Αρκούδαινα (Αρχοντική) Ρεθύμνου. Γιος του Διονύση και της Μαρίας , είχε άλλα δέκα αδέλφια. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο και μετά ασχολήθηκε με τη γεωργία. Παράλληλα ασχολήθηκε και με τη μουσική μαθαίνοντας λύρα.
Ως πρότυπα είχε το συγχωριανό του λυράρη Τζιρογιώργη (Γιώργη Τζιράκη) και τον Φύσα (Μανώλη Φυσάκη) από την γειτονική Επισκοπή. Επαγγελματικά ξεκίνησε στα δεκαεπτά του σε γαμήλιο γλέντι, συντροφιά με τον θρυλικό λαγουτιέρη Σταύρο Ψυλλάκη ή Ψύλλο. Το ρεπερτόριο τους περιελάμβανε κυρίως συρτά (τα οποία ήταν αρκετά διαδεδομένα στο δυτικό Ρέθεμνος), αλλά και σούστες, πεντοζάλια, κ.λ.π. Πέρα από το νομό Ρεθύμνου, έπαιξαν στα Σφακιά, στην Κίσσαμο αλλά και στην επαρχία Σελίνου Χανίων. Ήταν πολύ δεμένοι μάλιστα κατά δήλωση του ίδιου του Σταγάκη, ο θάνατος του Ψύλλου το 1941 τον συγκλόνισε τόσο, που όταν τέλειωσε η τραγωδία της Κατοχής και της εθνικής αντίστασης, έπαψε ν’ ασχολείται επαγγελματικά με τη μουσική και επιδόθηκε αποκλειστικά στην οργανοποιία, στην οποία και έγραψε τελικά την ιστορία του. Έτσι ερχόμενος στην πόλη (Ρέθυμνο) γύρω στο 1945, ανοίγει το πρώτο οργανοποιείο στην οδό Δημακοπούλου δίπλα στην “Μεγάλη Πόρτα” που λειτούργησε μέχρι το 1995.
Ένα μοναδικό αφιέρωμα στον Στέλιο Φουσταλιεράκη από την εκπομπή Περισκόπιο της ΕΡΤ-1 σας παρουσιάζουμε από τη σελίδα μας. Βρισκόταν στο αρχείο του μπαρμπά Στελή σε μορφή βιντεοκασέτας και από κει με τη βοήθεια του συνεργάτη μας Γιώργου Γαβαλά το περάσαμε σε dvd-video και το ανεβάσαμε στο youtube. Απολαύστε τον μοναδικό βιρτουόζο του μπουλγαρί σε ένα υπέροχο ντοκουμέντο:
Πρόσφατα έπεσα επάνω στο παρακάτω video.
Νίκο Μανιά. Είσαι μεγάλη φωνή. Ενας ζωντανός θρύλος για την Κρητική μουσική και κάποτε σε μιά σου συνέντευξη είχες πει:
“Τότε τα γλέντια ήταν πιο ζεστά. Τώρα, τα πανηγύρια και οι γάμοι έχουν 1000-1500 άτομα. Τότε είχαν 150-200. Τραγουδούσαμε χωρίς μικρόφωνα και μας άκουγε ο κόσμος καλύτερα…
Θυμάμαι ότι κάναμε γλέντια με το μακαρίτη το Μουντάκη στο Ρέθυμνο και ήταν 80-100 άτομα. Πράγματι αισθανόμασταν το γλέντι. Εδά, δε γίνονται αυτά τα πράγματα. Να βλέπεις 1000-1500 ανθρώπους και στις 2 η ώρα να μην υπάρχει άνθρωπος! Φεύγουν… Αρα λοιπόν δεν τους ευχαριστεί.”
Ο Μανώλης Τσαγκαρούλης ή Κουρούπης είναι ένας από τους μεγάλους λυράρηδες της Κρήτης και ανήκει στην κατηγορία των τοπικών μουσικών που δεν καταγράφηκαν ποτέ δισκογραφικά, με αποτέλεσμα να μη μνημονεύονται όπως οι συνομήλικοι του λεγόμενοι “πρωτομάστορες”, όπως καθιερώθηκε να αποκαλούνται.
Γεννήθηκε γύρω στα 1908-1910 στο Μέρωνα της επαρχίας Αμαρίου του νομού Ρεθύμνης. Σε ηλικία περίπου 16 ετών καθηλώθηκε στο κρεβάτι, συνέπεια ενός τραυματισμού στο πόδι του, και η μητέρα του για να κάνει πιο εύκολες τις στιγμές της ανάρρωσης του, του αγόρασε μια λύρα (δυστυχώς ο ίδιος δε θυμόταν να μας πει τον κατασκευαστή της). Αρκετό χρόνο πέρασε δε την ίδια περίοδο στο γειτονικό μοναστήρι του Αρκαδίου όπου και εξασκήθηκε ιδιαίτερα στο παίξιμο της λύρας.
Πρότυπα του θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε το συγχωριανό του Ανδρέα Σταυρουλάκη ή Τσιγαριδαντρέα, τον «Μανέλη», κ.ά. Στα δεκαεπτά του κλήθηκε για πρώτη φορά να παίξει σε γαμήλιο γλέντι στο χωριό του κι έτσι ξεκίνησε μία παρουσία ογδόντα και πλέον ετών στα μουσικά πράγματα της ευρύτερης περιοχής της επαρχίας Αμαρίου. Το παρατσούκλι του το “κληρονόμησε” από τον πατέρα του, για τον οποίο θρυλούνταν ότι, επιστρέφοντας από τον πόλεμο στη Μικρασία, “έφερε τσι λίρες με το κουρούπι” (=κιούπι, μικρό πήλινο πιθαράκι).
Ο Κουρούπης λοιπόν, τον οποίο ο Λεωνίδας Κλάδος κατονομάζει ως δάσκαλό του, δεν υπήρξε ποτέ επαγγελματίας, έπαιζε χωρίς να ζητήσει χρήματα και κέρδος του θεωρούσε τις όμορφες στιγμές που πέρασε στα γλέντια του Μέρωνα και των γύρω χωριών. Είχε παίξει συντροφιά με το Γιάννη Μπερνιδάκη ή Μπαξεβάνη, το Μαρκογιάννη αλλά και με συγχωριανούς του όπως τους Χρήστο και Παντελή Καλοειδά, τον Γαργεραλέξη (Αλέξη Γαργερό), το Γιώργη Λιοδάκη, κ.ά.
Αυτό το site, προέκυψε μετά από την ένωση του blog του mantinades.gr και του γνωστού σε όλους cretan-music.gr
Δύο site, που ενώ ήταν διαφορετικά ως προς τη θεματολογία τους, είχαν τον ίδιο σκοπό. Τη διάδοση της πραγματικής Κρητικής μουσικής και την προστασία της από προσπάθειες αλλοτρίωσης της και παγκοσμιοποίησής της.
Ετσι αποφασίστηκε, ότι η ένωση των δύο αυτών site, θα ήταν το καλύτερο, τόσο για ουσιαστικούς λόγους παρουσίασης των άρθρων και των απόψεων, όσο και για τεχνικούς λόγους.
Περισσότερες πληροφορίες για τους συντελεστές αυτού του site, μπορείτε να βρείτε εδώ.
Στείλε το με Email
Μοιράσου το στο facebook
Μοιράσου το στο twitter
