cretan music – mantinades

Το “Ηλιε μου” είναι ένα υπέροχο τραγούδι από τον Δημήτρη Αποστολάκη. Προσεγμένο από όλες τις μεριές. Μελωδία, που βγάζει μια συναισθηματικότητά  που είχα χρόνια να νιώσω από νέο Κρητικό τραγούδι. Μαντινάδες προσεκτικά επιλεγμένες, δεξιοτεχνία στο παίξιμο των μουσικών οργάνων και ένα καλό παράδειγμα, πως μια απλή (χωρίς πολλά-πολλά) ενορχήστρωση, μπορεί να δέσει διακριτικά, μόνο για όσο χρειάζεται, ακόμα και το ξενόφερτο μπάσο.

Ηλιε μου παντοκράτορα, να’χε γραθείς να σβήσεις
το πλια γλυκό μου όνειρο,  δε’θελα μου στερήσεις.

Στο βίντεο που ακολουθεί  από  τηλεοπτική εκπομπή, τον συντροφεύουν οι Γιώργος Φλουρής και Δημήτρης Χουρδάκης.

Ο Μαθιός Γαρεφαλλάκης υπήρξε (μαζί με τον Κυρλίμπα και το Φοραδάρη) ένας από τους σημαντικότερους λυράρηδες-εκφραστές του μουσικού ιδιώματος του νομού Λασηθίου και ιδιαίτερα της περιοχής της Σητείας για τον 20ο αιώνα.

Στον εξαιρετικού ενδιαφέροντος (σπάνιο πλέον) δίσκο του Παλαϊκές Σητειακές Κονδυλιές (His Master’s Voice CSDG45, 1972), διασώζει πλήθος από σητειακές κοντυλιές καθώς και το ηχόχρωμα του λυροντάουλου, δηλαδή τη συνοδεία της λύρας (με τα γερακοκούδουνα) αποκλειστικά και μόνο από νταούλι. Το ύφος αυτού του δίσκου είναι ιδιαίτερα τραχύ, αποκαλύπτοντας μια εν πολλοίς άγνωστη πλευρά της μουσικής παράδοσης της ανατολικής Κρήτης.

Κοντυλιές του Μαθιού Γαρεφαλλάκη, καθώς και των Φοραδάρη και Κυρλίμπα, παρουσιάζει στο δίσκο του “Οι δικοί μου φίλοι” ο Στέλιος Πετράκης.

Από τον παραπάνω δίσκο, ακούστε Στειακές κοντυλιές και Λασιθιώτικο πηδηχτό σε μία αγνή, ιδιαίτερη και “πρωτόγονη”  εκτέλεση…

Εχει και άλλο »

Οτι καλύτερο έχω ακούσει από το Μανώλη Κονταρό. Οι μαντινάδες “Ενα βιβλίο είν’η ζωή”, είναι μια μεγάλη σειρά από μαντινάδες, αφιερωμένες από τον Κονταρό στο φίλο και συνεργάτη του. Τον αείμνηστο Γιώργο Τσουρουπάκη. Ο Τσουρούπης ήταν μια λύρα από τις λίγες. Μία από τις κορυφαίες λύρες της γενιάς του. Ξεχώριζε. Είχε ρυθμό. Είχε χρώμα. Είχε φαντασία. Ορεξη να’χε και δεν θ’άκουγες ποτέ το ίδιο δυό φορές από τη λύρα του.

Θα αντιγράψω τα σχόλια του αποστολέα του βίντεο στο youtube γιατί θεωρώ ότι είναι πληρέστατα.

9 Οκτωβρίου του 1968 στο Τορόντο του Καναδά ο Νίκος και η Aλκηστη Τσουρουπάκη υποδέχονται στη ζωή το γιο τους Γιώργο, χωρίς να ξέρουν ότι το χώμα της ξενιτιάς θα μπολιάσει ένα τέτοιο φυντάνι, θα δημιουργήσει έναν τέτοιο μερακλή , έναν εξαίρετο άνθρωπο και αργότερα λυράρη.
Από μικρός ο Γιώργος ο Τσουρουπάκης ακούει Κρητική μουσική στο σπίτι του, στα γλέντια του απόδημου Ελληνισμού και μπολιάζεται με μαεστρία και αργότερα δείχνοντας το ταλέντο του.
Η αγάπη για τη Κρήτη τον φέρνει κοντά σε αυτήν και το τόπο καταγωγής του.
Γύρω στο 1980 περίπου αρχίζει η ενασχόλησή του με τη λύρα.
Συνεργάζεται με πολλούς ντόπιους καλλιτέχνες για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι που ο Μανώλης ο Κονταρός ο μέχρι και σήμερα συνεργάτης του το 1990-1991 τον επιλέγει να πορευτούνε μαζί.
Από τότε είναι αχώριστοι. 
Ταξίδια, εκδηλώσεις, και πολλές άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις απαρτίζονται από αυτό το τέλειο δίδυμο, Τσουρουπάκη Κονταρού.
Δισκογραφικά η παρέα τους συνεχίζεται αποφέροντας υπέροχους δίσκους και ερμηνείες.
Όλοι μιλάνε για τη τέλεια αρμονία που υπήρχε μεταξύ τους. 
Όλοι μιλάνε για το υπέροχο αυτό δοξάρι, το στιβαρό παίξιμο, αλλά και την ευγενική παρουσία του στο πάλκο.
Στης 21 Μαρτίου 2008 ο Γιώργος Τσουρουπάκης για άλλη μια φορά μας εξέπληξε.
Αυτή τη φορά όμως όχι για τον τρόπο με τον οποίο είχε να μαγεύει όλους εμάς, αλλά με την είδηση του ξαφνικού σου θανάτου…
40 χρόνια πορείας σεβαστής…
Γιώργο στο καλό να πας

Εχει και άλλο »

Εψαχνα πολύ καιρό για να βρω ένα βίντεο του αείμνηστου Μανώλη Περιστέρη και να το προσθέσω στο blog. Δεν έβρισκα! Ομως μέσω του περιοδικού “Κοντυλιές“, βρήκα το βίντεο που ακολουθεί και που το τράβηκε ο Περικλής Κατσούγκρης. Δεν είναι αντιπροσωπευτικό της λύρας που ο Μανώλης μπορούσε να παίξει. Ομως είναι το μοναδικό που μπόρεσα να βρω και το παραθέτω ως δείγμα τιμής στο Μανώλη. Ενα παιδί στην καρδιά, άλλα άνδρας στην ψυχή και στο παρουσιαστικό. Ανθρώπα!

Μαζί του, στο λαούτο o Αγγελος Τσαγρής από την Βισταγή Αμαρίου και στη κιθάρα ο πιστός συνεργάτης των Περιστέρηδων επί σειρά ετών Στάθης Μελεούνης. Στο λαούτο και στο τραγούδι, η βροντερή αλλά συνάμα γλυκειά φωνή του Ανδρέα Βαρβατάκη (ναι, ναι, ΝΑΙ Ανδρέα!!!), τον οποίο μπορείτε ν’ακούσετε στο νέο του μαγαζί, τους “Δροσουλίτες”, στην Αγία Παρασκευή, μαζί με τους αδελφούς Μακρυδάκη, το Γιάννη και τον Χρήστο.

Ο Μανώλης πέθανε από καρκίνο το 2005;;; σε ηλικία 44;;; ετών (όποιος θυμάται ακριβή στοιχεία ας μου τα θυμίσει και μένα) την παραμονή των Χριστουγέννων του 2005 (24/12/2005) σε ηλικία 41 ετών. Πριν συμπληρωθεί ένας χρόνος από το θάνατό του, στις 8/7/2006, πέθανε και ο πατέρας του, ο Αντώνης Περιστέρης, από τον καημό του.

Ευχαριστώ τον Γιάννη και τον Γρηγόρη Αλυσσανδράκη για τις προσθήκες τους.

Εχει και άλλο »

Ο Κώστας Κακουδάκης, σύμφωνα με την προσωπική μου άποψη είναι μια από τις πολύ καλές λύρες με πολύ γλυκό και μελωδικό ήχο. Σε αυτό το video παίζει κοντυλιές και η παρέα τραγουδάει, σε γάμο στο Σπήλι Ρεθύμνου. Στην αρχή τον συνοδεύει στο τραγούδι, ο Γιάννης Κακλής, και στο λαούτο ο… δυστυχώς δεν θυμάμαι το επώνυμό του (όποιος γνωρίζει ας με ενημερώσει) Στέλιος Παπαδάκης (ευχαριστώ Ηλία για την πληροφορία).

Αυτό κι αν είναι σμίξιμο… Μανώλης Αλεξάκης και Μιχάλης Τζουγανάκης τραγουδάνε παρέα σε κάποιο γλέντι. Η ποιότητα του video είναι κακή, αλλά το σμίξιμο παραμένει μοναδικό. Από τις μαντινάδες που λένε, θα κρατήσω αυτή που είπε ο Τζουγανάκης:

Αίμα να γίνει το κρασί στο νυφικό ποτήρι
αν μ’αρνηθείς και παντρευτείς για αλλουνού χατήρι

Ακυκλοφόρητη ζωντανή ηχογράφηση, τέλειας ποιότητας, από γλέντι που έγινε στα Χάρκια Ρεθύμνου, τον Ιανουάριο? στις 25 Ιανουαρίου 2002 (Κωστή βοήθα – δε θυμούμαι), σε ηχογράφηση του φίλου Γιώργη Γαβαλά. Οι δυό Γιώργηδες (Μανωλιούδης, Χαλκιαδάκης), μαζί με τον Χαμογιώργη (αυτός είναι Μανώλης ) είχαν ανέβει στα Χάρκια για να παίξουν αφιλοκερδώς για την κοπή της πίττας του συλλόγου του χωριού. Η βραδιά εκείνη ηχογραφήθηκε σε mini disc. Γιώργηδες δεν μας ακούσατε… θα έπρεπε να το βγάλετε σε CD!

Μαύρο μου, μαύρο, μαύρο μου, μαύρο μου μαυροπούλι,
αγάπα με να σκάσουνε στη γειτονιά μας ούλοι!

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.